jakob in rasquert

dag!

2009-03-01T18:36:00.008+01:00

Dit is het laatste stukje van dit blog. Mijn voornemen was om gedisciplineerd door te schrijven tot de verhuizing naar Amsterdam, maar nu dat nog twee maanden wordt uitgesteld heb ik daar geen zin meer in. In het spelen had ik sowieso al niet zo erg veel zin meer, waardoor ik ook steeds langer moest nadenken over een stukje voor hier.

Op de spelersvergadering van afgelopen vrijdag deed Ursula een demonstratie-Optiondialoog met mij. Daarin ontdekte ik dat ik vooral goed speel als ik publiek heb, bijvoorbeeld via aan meekijkende camera. En dat ik maximaal twee sessies van één uur per dag wil, met een pauze tussen die sessies, daar was ik eerder al achter gekomen. Ik ga hier dus door als demonstratie-speler. Misschien levert dat leuk materiaal op, als er ooit een spelersopleiding wordt opgericht.

Morgen ga ik solliciteren bij één van de 5000 technische vacatures in de regio. Ik blog wel door: op dutchcomfort.blogspot.com, binnenkort met advertenties. O, en trouwens: met Jakob gaat het erg goed.

Nintendo (2)

2009-02-28T20:37:00.004+01:00

Bij dit stukje hoort een foto. Het zijn Lucie en Mees van de rug gezien, allebei met een nieuwe jurk aan, met de winkelkaartjes nog tussen hun schouderbladen. Hoewel je ze op de rug ziet, begrijp je uit hun houding dat de jurken hun op het moment dat de foto werd genomen geen moer interesseerden. Ze zijn namelijk samen bezig met de nieuwe Nintendo DS, die Ursula tijdens hetzelfde winkelen in Groningen voor Jakob kocht. Het is een leuke foto.

Lichtgroen is Jakobs nieuwe DS, omdat hij daarom gevraagd had.

Er is ook een foto van Mees, Lucie en Jakob samen apart op de bank, terwijl ze glazig geconcentreerd op hun handhelds aan het werk zijn. Die foto had ik hierbij ook wel willen afbeelden, maar iemand heeft mij een reserve aangepraat met het publiceren van foto's van andermans kinderen op het internet. Daarom was die foto met die winkelkaartjes zo leuk. Maar ja, nu ligt bluetooth er opeens uit.

stabiliteit

2009-02-27T22:39:00.005+01:00

Er zit een constructiefout in ons IJburgse huis. Een maand geleden zijn de bouwers daar achter gekomen: de stabiliteit hebben ze per ongeluk voor de achterdeur bedacht, waardoor die niet meer open zou kunnen. De architect had dit niet gezien, de constructeur had dit niet gezien en de toch zeer pietluttige gemeente Amsterdam had dit ook niet gezien. Uiteindelijk heeft iemand het dus wel gezien en toen hebben we besloten dat het beter is als de deur wel open kan.

Dit besluit heeft nogal wat gevolgen. De stabiliteit moet verplaatst worden, de vloeren en de fundering moeten daarop aangepast worden en het huis loopt daardoor vertraging op van twee maanden. Dat zijn dure maanden; doordat het huis dan echt te laat wordt opgeleverd, moeten we een torenhoge dwangsom betalen. Bovendien kunnen we in die maanden dus niet in Amsterdam wonen, en is het voor mij lastig om in Amsterdam te werken. Geen inkomen dus, maar dubbele woonlasten.

Het heeft ook voordelen. We kunnen in Rasquert blijven wonen tot het huis echt klaar is. Lucie en Jakob kunnen op de school blijven waar ze het naar hun zin hebben. We hebben een zomervakantie om rustig te verhuizen. En tot die tijd kan ik gewoon ergens in Groningen gaan werken. Als crisis-manager bijvoorbeeld, want al dit slechte nieuws doet mij helemaal niets, eigenlijk.

ruzie

2009-02-26T17:06:00.002+01:00

Waar de bronnen die ik deskundig acht het over eens zijn is, dat het grote winst is dat Jakob en Lucie tegenwoordig ruzie maken. Dat betekent dat Jakob een volwaardige broer voor haar geworden is; volwaardig genoeg om ruzie mee te maken, hard tegen hard. Dat gaat ongeveer als volgt:

Welles, Lucie! Nietes! Welles! Nietes! Welles! Nietes! Welles! Nietes! Welles! Nietes! Welles! Nietes, Jakob! Welles! Nietes! Welles! Nietes! Welles! Nietes! Welles! Nietes! Welles! Nietes! Welles! Nietes! Welles! Nietes! Welles! Nietes! Welles, Lucie! Nietes! Welles! Nietes! Welles, Lucie! Nietes! Welles! Nietes! Welles! Nietes! Welles! Nietes! Welles! Nietes! Welles! Nietes! Welles! Nietes, Jakob! Welles! Nietes! Welles! Nietes! Welles! Nietes! Welles! Nietes! Welles! Nietes! Welles! Nietes! Welles! Nietes! Welles, Lucie! Nietes! Welles! Nietes! Welles! Nietes! Welles! Nietes!

Jakob is naar Lucie toegegroeid. En Lucie is ook naar Jakob toegegroeid. Hadden we eerst één normaal kind en eentje met autisme, tegenwoordig hebben we twee, soort ADD-ertjes. Ook dat is winst.

lunch

2009-02-25T18:38:00.005+01:00

Van een uitgebreide lunchtafel raakt zowel Lucie als ik in paniek. Er zijn twee of drie soorten brood, roggebrood, beschuit en rijstwafels. Daar bovenop kunnen twee soorten boter, vier soorten kaas, soms wel drie soorten vleeswaren en minstens vijf smeerbare pasta's, zoals honing, pindakaas enzovoort. Wat te kiezen?

Lucie vindt alles vies. Hoe meer we op tafel zetten om haar een plezier te doen, hoe harder ze gaat mokken dat ze niet van eten houdt, eten stom vindt, vies en saai.

Ik vind alles lekker, maar nèt niet lekker genoeg. Misschien is dat een volwassen manier om te zeggen dat ik niet van eten houd, eten stom vind, vies en saai.

In Amsterdam nam ik elke dag hetzelfde lunchpakket mee naar school: dubbele boterhammen met geitenkaas, met biologische hazelnootpasta en met appelstroop. Elke dag lekker, nooit problemen. Lucie moet maar weer gewoon gaan overblijven op school.

dilemma

2009-02-24T21:25:00.008+01:00

Ik heb aangeboden om de stichting HoriSon (op mijn advies inmiddels gewijzigd in stichting horison) te helpen om de vormgeving te professionaliseren. Nou heb ik dat nog nooit gedaan, vormgeving professionaliseren, maar ik heb er toch al zeker dertig jaar gedachten aan geweid. En ik heb er een degelijke opleiding in gevolgd en tien jaar aan de zijlijn toegekeken hoe anderen vormgeving doceerden. Nou ja.

De stichting horison ondersteunt gezinnen van kinderen met autisme. Autisme gaat vaak gepaard met sensorische integratieproblemen en met dyspraxie. Ik vind dat de website van horison voorbeeldig moet zijn in bruikbaarheid voor autistische mensen. Alleen, moet zo'n site nou prikkelarm zijn om tegemoet te komen aan de sensorische problematiek, of moet de site juist compact juist om te voorkomen dat dyspractici de muis niet hoeven te gebruiken?

Ik ben ervan overtuigd dat de modernisten door wie ik opgeleid ben ook allemaal autisme hadden, met hun compacte en prikkelarme ontwerpen.

school (3)

2009-02-23T23:36:00.002+01:00

Ik begeleidde Jakob vandaag naar school. Eén van de veertien stoeltjes in de kring was voor hem. 'Jakob' stond daar op en hij begreep wat er van hem verwacht werd. Hij heeft er keurig op gezeten, en ik er schuin achter. Verder heeft hij verstoppertje gespeeld, zijn pauzehapje opgegeten en meegedaan met een liedje waarbij ook gedanst moest worden. Hij heeft het ook begrepen, wat ik het meest bewonderde. Juf Maria vertelde een interactief verhaal over een verhuizend jongetje, en als Jakob niet zo verlegen was had hij adequaat antwoord op haar vragen aan de groep kunnen geven. Ik heb ze gehoord, zijn antwoorden, heel zachtjes, in mijn oor.

Tja, school.

Natuurlijk wil je als ouder ook wel weer eens wat anders dan kindje wiegen, als je dat al zes jaar intensief gedaan hebt. Dan komt die leerplicht eigenlijk verdomd goed uit, voor je nachtrust en je carrière. Hoe goedbedoeld ook, ik vind het concept maar goedkoop en simpeltjes: al die kinderen (zegge veertien) in een hok stoppen en één volwassene erbij.

mad men

2009-02-23T23:11:00.009+01:00

Bij Froukje zag ik het journaal. Het eerste wat me opviel was dat Philip Freriks een opgeblazen rooie kop had, maar dat kwam door Froukjes nieuwe breedbeeldtelevisie. Daarna ging ik me ergeren aan het nieuws. Wat valt hier te zien? Aanstellerij en manipulatie.

Ik kijk, alleen, graag naar Mad Men, een dvd van de Amerikaanse televisieserie die speelt in de vroege jaren zestig, when sexism, homophobia, dubious family values and misogyny were rife, and smokers were enjoying the last guilt free years of the cigarette. Het is zeer zorgvuldig gemaakt en even aangrijpend wrang als the Sopranos. Dezelfde makers ook, trouwens.

Dat de wereld wordt beter, dat bewijst deze serie voor mij. Mooi leek het allemaal wel, toen de mannen nog pakken droegen, rookten en brillantine in hun haar deden, maar wat een diepe compassie voel ik voor de mensen die toen jong waren.

streng

2009-02-22T20:58:00.003+01:00

Jakob tegen Lucie: 'Uh! Lucie! Niet doen! Neeeee! Dat mag niet'

Jakob is erg streng voor zijn zusje. Buitensporig streng, wanneer hij maar kan. Hij heeft dit onder meer afgekeken van mij, en voor de duidelijkheid vergroot hij het uit. Vermoedelijk probeert hij er zo achter te komen hoe dat nou zit, met strengheid. Nuttig, want ik ben er zelf ook nog niet helemaal uit hoe dat zit, met strengheid.

Tegen Jakob ben ik niet streng, geloof ik. Hoogstens als ik hem ergens over wil laten ontladen. En dan werkt strengheid eigenlijk altijd: 'Jakob, je mag niet ... (hier iets invullen)'. Toen bleek dat dat bij Jakob werkte, ben ik het ook bij Lucie gaan toepassen. Bij haar werkt het ook, maar iets minder direct. Bij Lucie moet ik ietsje steviger counselen. Zou Jakob dat verschil zien? Of zou hij opgemerkt hebben dat ik in de omgang met Lucie minder nadenkend ben dan met hem, en dan wel eens vergeet dat 'Uh! Lucie! Niet doen! Neeeee! Dat mag niet!' niet zo'n effectieve manier van motiveren is?

blauwders (2)

2009-02-21T22:02:00.007+01:00

Vlak voordat ik naar Vercorin vertrok viel het linkerpootje van mijn bril langs mijn wang naar beneden en steeg het linkerbrillenglas omhoog en zakte het rechter- naar beneden. Metaalmoeheid in het montuur. Ik heb de resten naar een opticien in de buurt gebracht, en uit andere resten, die ik uit een verhuisdoos opdiepte, knutselde ik een vakantiereservebril.

Ik draag deze vakantiereservebril nog steeds, want de opticien in de buurt heeft het nog steeds niet voor elkaar gekregen om de hand te leggen op een nieuwe, tamelijk gangbare linkerbrillenpoot. Ik functioneer minder goed met een vakantiereservebril. Ik vind het montuur gedateerd en het drukt een diepe moet in mijn neus. En ik mis de blauwders (zie ook blauwders (1) op 12 december).

Ik weet nu ook waarom ik de blauwders mis: gisteren las Ursula mij voor uit Waarneming en zintuiglijke ervaringen bij mensen met Autisme en Aspergersyndroom van Olga Bogdashina dat dat dus, waar dat boek over gaat, verbeterd kan worden door gekleurde glazen in een bril. De kleur van de bril moet dan eigenlijk wel vastgesteld worden door een brilglaskleurtherapeut. Vermoedelijk mag Jakob binnenkort ook blauwders. Of geelders. Of paarsders.

drentelen

2009-02-20T14:17:00.005+01:00

Spelen kun je het niet noemen, wat ik doe, terwijl ik de dag doorbreng met Jakob. We kletsen wat, ik doe een klusje en hij drentelt bij mij in de buurt. Terwijl ik een stapeltje maak van de muziekboeken herontdekt hij de piano. Hij neemt erachter plaats en gaat Vader Jakob zingen. Bij elke noot die hij zingt drukt hij een toets in, steeds eentje hoger. Hij is zeer toonvast en laat zich niet door het pianogeluid van de wijs brengen. Slaapt Gij Nog is toevallig precies unisoon.

Terwijl ik de tafel afruim staart Jakob naar het grauwe, weidse landschap. Uta Frith beschrijft dat de sprookjes Sneeuwwitje en Assepoester waarschijnlijk over autistische meisjes gaan, die ongrijpbaar mooi zitten te wezen, respectievelijk in een glazen kistje en in een doornenpaleis. Zo zit Jakob te staren, als hij opeens zegt: 'Olifant is drie stukjes. Dat zijn lettergrepen. Dat leer je op school. Hoeveel woorden is olifant?'

Rik: 'Olifant is één woord.'

Jakob kijkt weer naar het landschap en knikt. Hij zegt: 'Weet jij een woord met nul woorden?'

Jakob zit op de bank en toetst cijfers in op mijn mobiel. Er klinkt mobiel-geluid, dus hij zegt: 'De telefoon ging!' Maar, het is een sms, van Ursula uit Barcelona. We kijken samen naar het kleine schermpje. Als ik ga terug sms-en zegt Jakob: 'Zeg maar: "Lieve mamma. We missen je zo!" Terwijl ik dat intoets kijkt hij mee en knikt goedkeurend.

liklip

2009-02-19T20:33:00.003+01:00

Iemand vertelde me ooit zo beeldend hoe hij gehoord had dat ergens in Afrika zware migraine werd behandeld, dat het is alsof ik er foto's van gezien heb. Ik zie voor me hoe de patiënt tussen de knieën van de dokter wordt vastgehouden, terwijl die - de arts dus - met een scherp gemaakte spaak van een fiets het schedeldak eraf zaagt. Op het blootliggende hersenweefsel wordt een pittig plantenmengsel gelegd. Hierna keert de patiënt huiswaarts; het schedeldak blijft achter bij de dokter, bij wijze van betaling.

Iemand anders vertelde dat ergens anders in Afrika alle mannen van het dorp in het bed van de zieke komen liggen. Dit samen-in-bed-liggen houden ze vol tot de zieke weer genezen is.

Wat Jakob sinds gisteren al onder de leden heeft, daar helpt een doktersbezoek hier in Europa niet tegen. Een liklip heeft hij, en daarbij is hij snipverkouden. Ik heb de tweede Afrikaanse methode toegepast, hoewel ik maar verder de enige man uit het dorp was. Dit samen-in-bed-liggen hebben we volgehouden tot half elf, wat echt heel laat is, voor mijn en Jakobs doen. Daarna was hij niet genezen, maar toch zeer hanteerbaar.

mannenhuishouden

2009-02-18T21:15:00.003+01:00

Lucie logeert bij mijn ouders en Ursula incasseert de vakantie die ze verdiende door mij op vakantie te laten gaan, in Barcelona. Liefde is natuurlijk liefde enzo, maar het is ook een zakelijke transactie. Ik vier dagen weg, Ursula ook vier dagen weg: tot aanstaande vrijdagavond ben ik hier alleen met Jakob. Een mannenhuishouden.

Jakob heeft zich nog niet echt laten horen. In de auto, door Flevo- en Friesland, hebben we samen gezwegen. Toen we thuis waren kwam Peter om met hem te spelen, en toen dat klaar was heb ik gekookt, terwijl Jakob uit het raam keek. Worst, dat heeft hij gegeten, de rest lustte hij niet. Morgen neem ik hem mee naar Pieterburen, waar ik met Ritsert en zijn drie zoons heb afgesproken in de speeltuin.

Voor het eerst van zijn leven wordt Jakob dagenlang omringd door alleen maar mannen. Met gepaste eerbied kijkt hij de kat uit de boom.

IJburg

2009-02-17T23:01:00.004+01:00

Vandaag was het hele gezin in Amsterdam; we gingen daar - onder meer - een fornuis kopen, bij een befaamde fornuizenzaak in de Pijp. Op weg daar naartoe keken Lucie en Jakob misprijzend uit het raam.

Lucie: 'Wat een boel mensen. Waarom zijn hier zoveel mensen?'

Jakob: 'Ik houd niet van druk.'

Lucie: 'En het stinkt hier ook. Het ruikt naar vieze auto's.'

Jakob: 'Acht auto's is genoeg.'

Toen het fornuis voor ons was apart gezet zijn we op IJburg gaan kijken hoe alles daar erbij ligt. En IJburg ligt er eigenlijk onveranderd bij. Het is op dezelfde voet voortgezet; het enige braak op de Cornelis Zillesenlaan is ons stukje land. En die Zillesenlaan, die kan er best mee door, ja hoor, echt waar, die is best acceptabel om te wonen, ik meen het.

Maar de rest van IJburg is wel shockerend lelijk. En het is er druk en het stinkt er.

Kikker vindt een schat

2009-02-16T10:14:00.005+01:00

De boeken van Max Velthuijs over Kikker hoeft Jakob al enkele maanden niet meer voorgelezen te hebben. Hij kent ze al, en opeens was dat een reden om ze niet meer te lusten. Na Kikker vielen we in een gat, want er zijn geen kinderboeken die even universeel vriendelijk zijn als die laatste boeken van Velthuijs.

Lucie en Jakob slapen sinds kort in het stapelbed in de speelkamer; Lucie boven en Jakob beneden. Lucie mag van ons, voordat ze zelf in slaap valt, lezen in haar boeken. Jakob ligt daardoor in plaats van in het donker, in het licht te staren, voordat hij uiteindelijk in slaap valt.

Maar soms leest hij ook. Hij leest hardop. Gisteravond vroeg hij om Kikker vindt een schat. Bijna foutloos declameerde Velthuijs' archaïsche taalgebruik. Alleen op pagina 12 en 13 ging hij even de mist in. In plaats van "De twee vriendjes moest de nacht doorbrengen in een koud, donker hol. Ver weg van hun eigen bedje", vertelde Jakob: "De twee vriendjes moesten de nacht doorbrengen in hun ijskoude, warme holletje."

interviewer

2009-02-15T13:51:00.007+01:00

Ik ben heel argeloos aan een journalistieke carrière begonnen. Ik heb inmiddels het eerste nummer van de Nieuwsbrief van Steunpunt Vrijwilligerswerk De Marne & Winsum helemaal volgeschreven, en in gedachten is het tweede nummer ook al af. Daarnaast heb ik me aangemeld als (hoofd)redacteur van Kristalnieuws van de stichting Horison, en vind ik dat ik dit blog in de lucht moet houden tot we terug zijn in Amsterdam. Maar hoe doe ik - journalist - dat, als ik niks te melden heb? Dan ga ik m'n vrouw interviewen.

Ursula Milo heeft hier in Rasquert al een handvol vrijwilligers opgeleid om contactgericht te spelen met haar autistische zoon. Ze staat nu met haar gezin voor een nieuwe uitdaging: voor Jakob lijkt het één op één spelen met zijn eigen ouders niks nieuws meer op te leveren. Wat is nu haar rol, nu er in de speelkamer geen plek meer is voor haar?

Ursula: 'Het is geweldig om de interactie tussen Lucie en Jakob te zien. Hij wordt zo assertief! Je ziet hoe hij Lucie's grenzen opzoekt, zoals alle kleine kinderen dat doen bij hun broertjes en zusjes. Het is geweldig hoe hij Lucie expres tegenspreekt als ze ergens negatief over is. Zo'n gezinsuitje in het weekend, dat is het meest leerzame dat hem overkomt op dit moment.' Begrijpelijk dat Ursula de prins te rijk is dat de voorjaarsvakantie begonnen is!

de Bongerd

2009-02-14T16:39:00.007+01:00

Enkele weken geleden bestudeerde ik hoe we, in de afgelopen acht jaar, het geld uitgaven dat op onze gemeenschappelijke rekening binnengekomen was. Die rekening is een kip met gouden eieren, want we geven altijd meer uit dan er binnenkomt, maar nooit raakt het op. Ik heb niet uitgezocht hoe dat kan, want dat is met die kip destijds erg slecht afgelopen.

Een dure periode was toen we net in Amsterdam woonden en al ons eten bij de Natuurwinkel kochten. Dus: groente, vlees, koolhydraten, allemaal natuurlijk. Het lijkt erop dat we inmiddels hier een balans hebben gevonden: schapen-, geiten- en koeienkaas, aardappelen en andere praktische groenten, broodbeleg en chips kopen we bij de supermarkt, maar de dagelijkse groenten, het brood, de pasta en soms het vlees komt bij eco-winkel de Bongerd vandaan.

Daarnaast verbiedt het co-counselen mij om nog langer alcohol, suiker, tabak en koffie te gebruiken, waardoor ik de laatste tijd niet meer zo veel gewend ben. Gisteren dronk ik een blikje bier bijna helemaal leeg. En op bezoek bij de buren ook nog koffie, met melk, omdat ik koffie met melk wel iets gezelligs vind hebben. Verdorie, daar slaap ik dan niet meer op.

interessante waarnememingen

2009-02-13T09:12:00.004+01:00

Het is een misverstand dat, als je over de Autobahn naar Zwitserland fährt, het landschap langzaam verandert. Alleen de tankstations worden plotsklaps anders, als je bij Babberich Duitsland binnenrijdt. En dan gebeurt er verder helemaal niets meer, tot opeens, volkomen onaangekondigd, de Alpen langs de weg staan.

Het heeft me anderhalve dag gekost om in de wintersportstand te komen. En toen kon ik het weer, tamelijk goed en elegant langs elke piste naar beneden zoeven. Wat mij betreft is het dan ook genoeg; eenmaal in de sportstand kan ik weer naar huis. Zodoende was ik eergisteren al thuis.

Vervolgens kost het me weer anderhalve dag om in de gezinsstand te komen. En zolang ik niet in de gezinsstand sta, zie ik Jakob wel, maar kan ik nog geen interessante waarnemingen rapporteren. Vandaar dat het nog anderhalve dag stil was, hier op dit blog.

Vercorin

2009-02-07T18:49:00.004+01:00

Ik vertrek zo dadelijk naar Almere, zodat ik morgen voor zonsopgang naar Zwitserland kan vertrekken. Op woensdagavond 11 februari ben ik weer terug. Gedurende die tijd ben ik geen getuige van Jakob in Rasquert. Laat ik dan ook zwijgen.

Jakob 6 (2)

2009-02-06T22:42:00.005+01:00

Vandaag is Jakob zes jaar geworden. Op het schoolplein van Lucie's school kwam zijn nieuwe juf hem een hand geven en hoera zeggen. En hoe gaat dat, op een kleine dorpsschool. Even later stond ik met de fietsenmaker (de sterkste man van het dorp) te praten over hoe de kinderen groot worden. Ik zei (en dit was een grapje hoor!): 'Ja hoor, Jakob is nu groot. Ik geef hem zo dadelijk de autosleutels.'

Dat ik er meteen autosleutels van maakte was overdreven, maar dat ik hem met zijn zes jaar ga loslaten, dat is een feit. Ik heb al boodschappen gedaan terwijl de twee kinderen alleen thuis waren. Ik laat Jakob alleen in de tuin spelen.

Ik heb er ook geen zin meer in, om er steeds bij te zijn. En dat gespeel alsmaar, dat komt me ook mijn strot uit, eerlijk gezegd. Op het plaatje zie je het playmobil-setje dat we hem gegeven hebben. We hopen dat hij in deze plastic figuurtjes spelers herkent. Dan kunnen we het programma gaan afbouwen.

MegaMario

2009-02-05T10:14:00.005+01:00

Wat Jakob het leukste vindt om op de nintendo te doen is om de grote rood met oker gestipte paddestoel op Mario te laten vallen, waardoor hij tien keer groter wordt en als een tank door het landschap kan stampen. Alles wat dan voor Mario's voeten komt verbrijzelt hij. Op 28 november heb ik hier een afbeelding van MachoMegaMario geplaatst.

Het doet mij genoegen dat Jakob hier zoveel plezier aan beleeft. Bij het spelen de dingen kapot fantaseren, dat hoort - vind ik - bij de opgroeiende jongeman. Op dit vlak ben ik bijzonder seksistisch: de mannetjes die doen het stukmaakwerk en de vrouwtjes zorgen voor het broedsel.

In de inleiding van Inleiding Psychologie wordt onderzoeks-methodologie uitgelegd aan de hand van een zoektocht naar een verband tussen agressieve videogames en agressief gedrag. Dat ongeveer 30% van de inleiding van de inleiding juist hieraan wordt besteed lijkt mij een propagandadoel te hebben. Maar ja, er is maar een correlatie van +0,2. Dat is niet erg veel, vind ik; het bewijst volgens mij vooral dat er veel spreiding is. Wat mij interesseert is of de jongens die bloedagressief werden misschien anders zijn begeleid (door hun ouders) dan de jongens op wie het videospelletje geen effect had.

onderhandelen

2009-02-04T10:42:00.003+01:00

Een leerdoel van de lijst van The Autism treatment Centre, heet can be negotiated / reasoned with ("deal-making"). Jakob kan al heel goede deals maken, daarom werken we er niet aan dit leerdoel.

Een spelletje dat Jakob de laatste tijd graag met mij speelt heet hoog springen. Hij staat dan in de vensterbank van onze slaapkamer en springt op het grote bed. Als hij geland is moet ik hem inpakken in de sprei en daarna pakt hij zichzelf, met mijn hulp, weer uit. Het begint altijd met één keer springen, maar dat aantal voert Jakob langzaam op. Vandaag waren we bij drie, toen Jakob zei: 'Ik ga twaalf keer hoog!'

Ik vind dat gespring nogal saai, dus ik protesteerde: 'Nee, dat is teveel. Doe maar vier keer hoog.'

Dit is een samenvatting van de onderhandeling die volgde.

Jakob: 'Dat wil ik niet.'

Rik: 'Okee, ga dan maar acht keer hoog. Maar niet meer. Dat is mijn laatste bod.'

Jakob: 'Ik ga veertien keer hoog.'

Rik: 'Nee, dat wil ik niet. Dan ga ik op het bed liggen.'

Jakob: 'Ik wil niet acht keer hoog. Ik wil veertien keer hoog.' (Jakob klimt van de vensterbank af)

Rik: 'Weet je wat? We doen twaalf keer hoog. Zeg maar: "Okee, dan. Twaalf keer hoog".'

Jakob: 'Okee dan. Twaalf keer hoog.'

Hij klimt weer op de vensterbank. Als hij staat zegt hij: 'Ik wil veertien keer hoog.'

Ambassadeur, dat lijkt me wel geschikte beroepskeuze voor Jakob.

psychologie

2009-02-03T16:39:00.005+01:00

Ursula heeft een fijne neus voor entertainment. Zij heeft in dit huishouden de televisiegids geïntroduceerd; lange tijd was dat ons favoriete tijdschrift. Ursula kruiste daarin aan wat de moeite waard was om te kijken (films), en dat deden we dan. Sinds we hier wonen kijken we eigenlijk geen televisie meer. Ursula's favoriete tijdschrift is nu Psychologiemagazine, en daarin kruist zij aan welke boeken ze gaat lezen.

Ik volg haar daar zo'n beetje in. Zoals vorsten vroeger een voorproever hadden, heb ik hier thuis een voorlezer. Ursula doet voor mij de selectie.

Ursula kondigde op haar blog al aan dat zij psychologie gaat studeren op de Open Universiteit. De boeken zijn nu binnen. Normaal gesproken valt Ursula op zo'n pakketje aan, maar deze onsmakelijk dikke boeken laat ze (nog) liggen. Dus nu ben ik er maar in begonnen. Leerboeken, ik lees erin alsof ik er over een uurtje les over moet geven.

seks

2009-02-02T14:40:00.009+01:00

Toen ik gisteren opstond om me met Jakob en Lucie in de woonkamer te verpozen, was het buitengewoon guur. De sneeuw kwam horizontaal langs het raam. Lucie ging als een hondje met haar voorpoten tegen het raam staan en blafte: 'Hoera! Sneeuw!' Nadat ik haar had aangekleed, waren de sneeuw en de wind gaan liggen en scheen de zon. Lucie huppelde naar buiten en Jakob, die ook aangekleed was, volgde haar. Het ging naar de sloot, waar een soort ijs op ligt. Ik dacht: ik volg ze maar, en dan maar in mijn pyjama en ochtendjas, want ik had voor mijzelf nog geen tijd genomen. Niemand zakte natuurlijk door het ijs, maar koud had ik het wel, te luchtig gekleed. 'Kijk', zei ik tegen Lucie, om te laten zien hoe luchtig ik gekleed was en ik deed mijn ochtendjas open, als een potloodventer. Op dat moment kwamen de buren langsrijden, toeterend en zwaaiend, terug van de kerk.

Volgens de counseltheorie is iedereen (iedereen!) seksueel misbruikt in zijn of haar jeugd. Kijk, dat is een fijn democratisch begin. Ursula en ik zijn vorige week begonnen om te counselen over seks. Het resultaat van counselen over seks zou moeten zijn dat seks onbelangrijk wordt, of, iets nauwkeuriger gezegd, dat ik altijd zelf regisseur ben over mijn eigen opwinding. En dat ik de seksuele bijbetekenis van een jas die wordt opengehouden vergeet.

Vandaag meldde zich een mannelijke vrijwilliger, om met Jakob te spelen. Aardige, intelligente man met een oprecht idealisme en een indrukwekkend curriculum vitae van zorgverlening. Hij is voor mij een oefening in vertrouwen.

kruimeltjes

2009-02-02T07:00:00.006+01:00

(Het bericht dat ik gisteren begonnen was te schrijven is verdwenen; ik ben onzorgvuldig geweest met het toetsenbord.)

Als het gesprek stilvalt tijdens een maaltijd met onbekende mensen, dan heb ik altijd een mopje paraat, dat de boel vaak weer aan de gang krijgt. Het is een verhaal uit een boek van Ronald Giphart en het heet snackpot. Ik vertel dan wat snackpot is: drie patat, twee frikadellen, één huzarensalaatje en pindasaus. Alles bij elkaar in de pan doen en er met de aardappelstamper een Hollandse stamp van maken: snackpot.

Wat mij zo smerig leek aan snackpot (ik heb het nooit geproefd), is dat alle smaken gemengd worden, maar Ursula - die gevoeliger is dan ik - voegde daar nog een onaangenaamheid aan toe: de structuur ervan. Ursula keurt een gerecht niet zozeer af op de smaak als wel op de structuur, het mondgevoel. Zij kan bijvoorbeeld ook niet tegen labeltjes in haar kleren en yoghurt met vruchtjes. Geen goeie structuur.

Vandaag (gisteren dus) hadden Ursula en ik ruzie. Ursula had een vrije dag, maar ze bleef op haar vrije dag thuis. Ze probeerde zich onzichtbaar door het huis te bewegen, mompelend: 'Ik ben er niet.' Zeer spanningsvol! Ik denk net zo spanningsvol voor mij als labeltjes in kleren en yoghurt met vruchtjes voor haar. Hoewel ik tijdens die ruzie opeens een gevoeligheid ontwikkelde voor kruimeltjes op tafel.

leiderschap

2009-01-31T22:05:00.007+01:00

Onderweg naar Deventer doorkruiste mijn trein vandaag de provincie Drenthe. Ik passeerde wel tien verschillende kampen: barakken in het bos met een hek en prikkeldraad er omheen. Dat er bij kampen altijd een vlag wappert, dat herinner ik mij uit mijn diensttijd, maar pas toen ik bij een tamelijk troosteloze boerderij óók weer een vlag zag, met wimpel, drong tot mij door dat er iets aan de hand was. Onze majesteit wordt 71.

Co-counseling heeft over alles een rationele en dus tamelijk opmerkelijke opvatting, dus ook over leiderschap. Ten eerste kan iedereen de leider zijn. En vervolgens zal iedereen die leider bij zijn leiderschap helpen. Als de leider iets besluit dat je niet aanstaat, dan kun je daarover ontladen. Dat is genoeg. De leider van de counselaars heet International Reference Person (IRP). De IRP is Tim, de zoon van Harvey Jackins. Co-counseling is een monarchie.

Ik was onderweg naar Deventer om mee te denken over de herstart van de stichting HoriSon, de stichting die het Contactgericht Spelen en Leren propageert. Met uitzicht op de Lebuïnustoren, met twee opgetuigde horiSontale vlaggenmasten een kind uitbeeldend dat een vliegtuig nadoet, kwam al snel de vraag naar boven: wie is nou eigenlijk de directeur van de stichting? Hella de Vries hamerde expressief met haar vuist op tafel en riep: 'Ik wil een directeur!'

De directeur van de stichting HoriSon is natuurlijk Anneke Groot, dat vond iedereen, daar in Deventer. Alleen directeur, dat is al bijna net zo'n stom woord als IRP. Ik stelde voor: koningin. En daar kon iedereen zich ook weer in vinden. Maar goed, binnen horiSon co-counselt ongeveer iedereen.

verlangensbila'tje

2009-01-30T20:42:00.004+01:00

Toen ik al een jaar teamleider was van de opleiding Human Technology van de Haagse Hogeschool, introduceerde mijn baas het bilateraal. Eerst had hij ons, zijn teamleiders, steeds wekelijks aan zijn persoonlijke vergadertafel ontvangen, maar na de introductie van het bilateraal mochten we één voor één naar hem komen luisteren. Eens in de twee weken rukte ik me dus ruw los van mijn team, met de mededeling: 'Ik heb een bila.'

In de co-counseling heet een bila een mini. Ursula en ik hebben ons eigen jargon, van Lucie afgekeken. Geregeld vraagt een van ons aan de ander: 'ontlaadje doentje?' Maar wat we gisteravond organiseerden, dat was groter dan dat. We noemen het een verlangensbila. En om Lucie een plezier te doen: verlangensbila'tje.

Kijk, sinds ik hier een stukje schreef genaamd Het Einde Nadert, zijn we een beetje stuurloos. Ik ben bijvoorbeeld opeens heel erg geboeid door mijn professionele leven in Amsterdam, dat na dat Einde weer begint. Het verlangensbila heeft opgeleverd dat ik nu weet dat ik de control-freaks op mijn werk vrees. De ironie is dat ik - door nu al vooruit te kijken naar juni - zelf opeens een control-freak ben geworden.

Ik speel dus op oude voet voort. Of misschien wel beter.

verlatingsangst

2009-01-29T22:54:00.005+01:00

Gisteren speelde eindelijk Hella de Vries hier. Hella is inderdaad - zoals ze zelf zegt - een Frysk famke en zij is denk ik de meest ervaren speler van Nederland. Zij is tien jaar geleden door Anneke Groot opgeleid en ze is nooit meer opgehouden om met autistische kinderen te spelen. Hella heeft ook de Nederlandse spelersvereniging Berk opgericht. Intussen is Hella tien jaar jonger dan ik. Ik vond het interessant om uitgebreid speelonderricht te krijgen van Hella, die tien jaar jonger is dan ik. Verdorie, ervaring helpt, in dit vak.

Als voorbereiding heeft Hella thuis door onze blogs gebladerd. En ook in de speelkamer viel haar op dat Jakob veel reactie gaf op initiatieven die met scheiding en verlating te maken hebben. Bijvoorbeeld: Jakob klimt op het bed en Hella zegt, met veel expressie: 'Nee! Ga niet weg! Laat me niet alleen!' (Jakob lacht, langdurig en gegeneerd.)

Goed gezien, Hella! Dat is het: Jakob heeft verlatingsangst. Op advies van het consultatiebureau lieten we Jakob vroeger wel eens in zijn Haagse slaapkamer alleen, zichzelf in slaap huilen. Het kwam eigenlijk tamelijk vaak voor dat we niet zo veel tijd hadden voor zijn verdriet en pijn, waar we niet zo veel van begrepen. Dat geeft niet, als we er nu maar serieuze grapjes over maken.

onderdrukker

2009-01-28T23:15:00.006+01:00

Co-counseling spreekt in termen van pijn en onderdrukking. Dat de onderdrukte onder onderdrukking lijdt, dat ligt op een of andere manier voor de hand, maar volgens de counsel-theorie lijdt de onderdrukker evenzeer. En ik ben een super-onderdrukker. Ik ben wit, man, heteroseksueel, Nederlands Hervormd, Amsterdammer, onderdeel van de generatie die in power is, welvarend, slank en gezond. Zonder er zelf voor gekozen te hebben maak ik moeizaam contact met zwarten, vrouwen, homoseksuelen, katholieken, provincialen, kinderen en ouderen, armen en zieken.

Door een artikel uit Psychologiemagazine heb ik er nog een onderdrukkersrol bij: die van A-mens. De A-mensen zijn de mensen met een dag- en nachtritme dat sneller gaat dan de zonnewende; A-mensen staan vroeg op en gaan vroeg naar bed. Ongeveer 15% van de werelbevolking is A-mens. De hele economie wordt door hun dag- en nachtritme gedicteerd. Er is ook 15% B-mens. Zij kunnen niet vroeg naar bed, al zouden ze het willen. Zij kunnen derhalve 's morgens vroeg ook niet hun bed komen. In Denemarken is er een vakbond voor B-mensen, die heel serieus genomen wordt. (Voor de rekenaars: 70% is indifferent. Misschien hoor ik wel bij die categorie.)

Eén ding: ik word kaal. Niet erg, maar onmiskenbaar en onomkeerbaar. Het haar valt van mijn hoofd en groeit er niet meer op terug. Zo wit, man, heteroseksueel, NH, in power, welvarend, slank en gezond als ik ben, káál ben ik wel, zeker ten opzichte van mannen met haar. Dit is een kans.

Jakob 6

2009-01-27T10:54:00.003+01:00

Op 7 februari vieren we hier met de spelers die hem gebracht hebben waar hij nu is, Jakobs zesde verjaardag. De uitnodigingen voor dat feest zijn al lang de deur uit. Omdat ik, waar kan, publiciteit wil maken voor dit blog, had ik op die uitnodiging geschreven: meer info: jakobrasquert.blogspot.com, mij niet realiserend dat ik daarmee suggereer dat ik nog meer info ging geven. En dat was ik eigenlijk helemaal niet van plan.

Ursula heeft natuurlijk gelijk als ze zegt dat het feestje beter slaagt als iedereen goed geïnformeerd is. En het is in ons belang als dat feestje slaagt. Leuke feestjes zijn leuk.

Welnu: op 7 februari is er de hele dag inloop voor spelers en familieleden, hier in Rasquert op de Hammelandsterweg 2. Het is fijn als we weten of je komt, omdat Jakob meer van zijn feest geniet als hij zo min mogelijk verrast wordt. Het grootste kado is jullie komst; helemaal als je besluit nog een kwartier met volle aandacht met hem te spelen. Als jij zelf dat nog niet genoeg vindt, is een foto van jouzelf een fijn kado of iets anders waarvan jij weet dat hij dat heel duidelijk met jou associeert of waarvan jij verwacht dat hij het leuk vindt. Met viltstiften en papier is hij altijd blij.

Fontana

2009-01-26T22:56:00.003+01:00

Veel basisscholen in onze regio hadden vandaag vrij, maar niemand was op het idee gekomen om deze extra weekenddag met kinderen door te brengen in Fontana, het kuuroord in Nieuweschans. Wij wel.

Oostgroningser dan Nieuweschans kun je volgens mij niet. Toch was de sfeer bij Fontana eerder hertenbiefstuk dan strokarton. En ik kan er maar moeilijk aan wennen als mensen met een zwembroek aan hun Armani-bril op houden.

Jakob werd door de Armani-brillen met grote argwaan in de gaten gehouden, maar hij leek het niet te voelen. Misschien voelde hij dat het niet zijn autisme maar zijn leeftijd was die hem hier ongepast maakte. Hij gedroeg zich voorbeeldig, en zijn zusje ook. We zijn verdorie minutenlang in een Stilte-Lavendelruimte geweest, waar ze samen braaf op een bankje hebben gezeten met hun mondjes toe.

Delfzijl

2009-01-25T22:10:00.005+01:00

De tekst die hier rechtsonder staat, ongeveer 10 cm naar beneden scrollen Over mij, die moet aangepast worden. Daarin wordt gesuggereerd dat wij, Ursula en ik, in alle rust dagelijks 12 uur met Jakob spelen. Dat klopt niet (meer). Ik doe daarmee bijvoorbeeld onze bijna dagelijkse medespelers te kort: Thalia, Mary-Anne, Ritsert en Alina. Bovendien verzorgt Ursula tegenwoordig de ochtend- en avondsessies (van half 8 tot half 10 en van half 7 tot half 9), ze doet dat geweldig, maar het is spelen light: eerst bijkomen van een nacht met Jakob in haar bed en 's avonds in gezinsverband Nintendo spelen terwijl ik de afwas doe en opruim. De laatste aanpassing aan het straffe stramien waarmee we hier startten is dat we elkaar in het weekend een (kinder)vrije dag gunnen. Gisteren heeft Ursula in Groningen gewinkeld, vandaag was mijn vrije dag.

Op mijn vrije dag ga ik doen wat ik het liefste doe. Ursula noemt dat: slenteren over wazige industrieterreintjes. Ja, dat. Maar elke stedenbouwkundige uitdaging vind ik fijn. Vandaag heb ik mijn oog laten vallen op Delfzijl.

Delfzijl is geweldig! Ik ontdekte een haven, een sluis met een kanaal, een zeestrand, meer dan tien shoarmazaken en evenveel café's waar gewoon gerookt wordt, een jaren-vijftig wijk die helemaal afgebroken wordt, Russen, Afrikanen, Turken, Hongaren, mensen uit Zuid-Oost Azië, Duitssprekende Nederlanders, en heel veel kerken, waarvan de mooiste staat in het zusterdorp Farmsum.

's Middags maakte ik - en ik ben hierover erg tevreden - in een Delfzijls internetcafé de synopsis van Jakob in Rasquert, the movie. Kerken blijken daarin een belangrijke rol te spelen, tot mijn eigen verrassing. In Delfzijl is vandaag een Nederlands Hervormde filmmaker opgestaan. Dat ben ik.

schoolrijp

2009-01-24T08:13:00.005+01:00

We hebben nu een week schooltje gespeeld met Jakob. Ik ben best wat gewend, maar Jakob is een pittige leerling. En elke les begint steeds zo veelbelovend. 'Jakob,' zeg ik dan, 'ga eens in je bank zitten. We gaan schrijven in het schrijfboek.' (Ik verzorg hier de vakken schrijven en rekenen; Ursula is docent gymnastiek, lezen en wereldoriëntatie.) Na mijn opdracht huppelt Jakob naar de tafel en pakt hij het boek dat ik bedoel. 'Doe je boek maar open op de bladzijde waar we gebleven waren.' (Mijn lesvoorbereiding is zeer matig, dat geef ik meteen toe.) Jakob gaat in het boek bladeren.

Tot dusver geen problemen. Er zijn twintig seconden van mijn les verstreken. Jakob gaat gapen. Hij spert zijn muiltje zo ver open dat de tranen in zijn ogen springen. Dan gaat hij zachtjes uit het raam staren. Hij laat de pen demonstratief uit zijn handen vallen.

'Jakob, als je de bladzijde af hebt krijg je een krul. Bij drie krullen krijg je een koekje,' zeg ik kalm.

Ik ben even onvermurwbaar als Jakob en ik zeg het alle zeven keren even kalm. Jakob heeft vier keer - heel rustig - gezegd: 'Dat wil ik niet.' Hij heeft zich twee keer uit de bank op de grond laten vallen, hij heeft door mij heen gezongen, hij heeft in het boek gedaan alsof hij het niet kon en hij heeft mij bij alles wat hij deed steeds uitdagend lachend aangekeken.

Hij doet de bladzijde wel, soort van, maar op de allermagerste manier waarmee hij weg kan komen. Ik prijs hem omstandig. Jakob kan dit allemaal gemakkelijk, maar hij wil het niet. Zo zit dat, geachte schoolleiding.

healing arts

2009-01-23T19:20:00.002+01:00

Als iemand mij vraagt hoe ik mij voel, moet ik altijd nadenken. Je kunt beter aan mij vragen wat ik denk, want ik denk altijd wel iets. Over hoe ik me voel moet ik even rustig de tijd krijgen om erover na te denken, want uiteindelijk kan ik wel eerlijk antwoord geven op de hoe-voel-je-je-vraag. Dat is mijn omslachtige manier van voelen.

Ik heb wel gemerkt dat ik door het spelen met Jakob en door het co-counselen sneller voel. Ursula - maar zij is een vrouw - kan het nog sneller dan ik. Ursula voelt ook of dingen wel of niet goed zijn voor anderen. Ze voelde bijvoorbeeld dat het misschien niet goed was voor Jakob als we hem gingen aanleren om zijn pen anders vast te houden, als hij tekent of schrijft.

Voor de zekerheid consulteert Ursula Marian ten Kley, die helder kan voelen. Dit is namelijk weer een beslissing die door ons voor hem genomen moet worden: hoe past de pen hem het beste? Volgens Marian heeft Jakob zijn greep al gekozen, en is die goed voor hem. Hem anders willen leren schrijven is alsof je een linkshandige dwingt om rechtshandig te schrijven. Ziezo, zo worden hier de leerdoelen gehaald.

het einde nadert

2009-01-22T13:21:00.005+01:00

En dat is fijn. Over ongeveer twee maanden is het huis op IJburg klaar. Dan kan erin gewoond worden, en dat moeten we dan ook maar gaan doen. Ik heb daar inmiddels ook zin in.

Ik noemde deze weblog Jakob in Rasquert, omdat ik verwachtte hier te kunnen berichten hoe Jakob groeide en veranderde. Terugkijkend op de laatste zes maanden had de weblog beter Rik in Rasquert kunnen heten; ik geloof dat ikzelf meer veranderd ben dan Jakob. Bovendien allitereert het lekker.

Ik heb hier in Groningen een manier gevonden om erg comfortabel te leven met en door mijn autistische zoon. Comfortabeler dan ooit, eigenlijk. Comfortabeler dan voordat hij geboren was. Ik ga dat comfort nu copy-pasten van Rasquert naar Amsterdam. Daar heb ik de komende twee maanden voor.

jasje

2009-01-21T07:19:00.007+01:00

Ursula beschreef al dat we sinds gisteren weer met Jakob schooltje spelen. In Amsterdam is er lange tijd intensief schooltje met hem gespeeld; veel van zijn taal heeft hij daar opgestoken. In Amsterdam speelde ik nauwelijks met Jakob, dus op zijn eerste schooltje was ik nooit zijn meester. Maar nu dus wel.

Ik werk al bijna 15 jaar in het onderwijs. Mijn keuze voor het onderwijs kwam, doordat ik niks beters wist te verzinnen waar je ook daadwerkelijk, zeker weten, geld mee verdient. Mijn beeld van docent zijn was: dat lukt wel, ondanks dat mijn motivatie wat troebel is. Door die instelling heb ik nooit de moeite genomen om me echt te verdiepen in onderwijs. Ik me er doorheen gebluft door een beetje gedachteloos aan te rommelen. Ik heb altijd erg veel plezier gehad als docent.

In mijn eerste serieuze onderwijsbaan deelde ik een kantoortje met Roel van der Garde. Als Roel naar de klas ging, trok hij eerst zijn jasje aan. Dat was een colbertje van ribfluweel. Ik vond dat een leuk symbool, dus enkele weken later had ik ook zo'n jasje. Volgens Steven en Kaitryn Wertz, de theoretici achter het schooltje spelen met autistische kinderen, is het belangrijk dat je duidelijk laat zien dat er een meester opgestaan is in de speelkamer. Bijvoorbeeld doordat die meester een bijzondere muts op heeft. Of een jasje dus, van ribfluweel, dat ik voor deze gelegenheid weer heb opgeduikeld.

trukendoos (2)

2009-01-20T07:20:00.006+01:00

Als ik een autistisch trekje heb, dan is het deze: ik kan mij nauwelijks voorstellen dat ik iets weet, wat andere mensen niet weten. Het concept geheim vind ik maar moeilijk, want dingen die er zijn om te weten, die weten ik en iedereen toch gewoon? En als we het niet weten, dan is het toch eenvoudig op te zoeken? Enfin, gisteren vertelde ik van de trukendoos, in de veronderstelling dat iedere lezer meteen begrijpt wat ik bedoel, maar die veronderstelling is onjuist: jullie weten dat niet en wat mijn trukendoos is en dat kunnen jullie nergens opzoeken.

Het gegeven was: zowel Jakob als ikzelf was gefocust op het materiaal en niet op elkaar. Truc 1: ik zou hem heel intens kunnen gaan volgen. Ik zou hem dan, dicht op zijn huid, gaan imiteren. Daarvoor moet ik zelf gefocust zijn, en dat was is niet. Ik had zelf iets nodig om weer gefocust te worden, en dan heb ik truc 2: een ontlading forceren. Jakob zat vol; dat zag ik, omdat hij zich afkeerde van het contact met mij. Toen hij niet keek schopte ik 'per ongeluk' een bouwwerk van hem kapot. Jakob ging meteen huilen, en als Jakob huilt, dan zoekt hij contact en zijn huilen is intens genoeg om ook mijn focus te herstellen. Dit is spelen voor gevorderden. Jakobs huilthema is: 'Ik kan niet xxx, als yyy kapot is.' Hij gaat harder huilen (dat is de bedoeling) als ik zeg: 'Je kunt het wel!' en 'Je kunt alles!'

's Avonds is het hier Nintendo-tijd. Ik doe de afwas, terwijl Ursula, Lucie en Jakob op de bank met Mario bros spelen. Jakob speelt om het spelletje, net als Ursula. Zij trainen hun vaardigheden. Lucie speelt om te winnen, net als ik. Bij Mario verlies je altijd, uiteindelijk; dan val je in een ravijn of word je opgegeten door een vreemde Mario-tegenstander. Ook Lucie. Zij gaat dan met de Nintendo gooien, zegt 'Ik kan het helemaal niet!' en gaat hard krijsen. Jakob vindt dat vervelend. Gisteravond stak hij zijn intimiderende wijsvinger op, keek Lucie strak vanuit zijn ooghoeken aan en zei: 'Je kunt het wel!' en 'Je kunt alles!'

trukendoos (1)

2009-01-19T15:15:00.006+01:00

Ik moet goed blijven opletten dat ik de focus van mijn verblijf hier niet verlies. Mijn focus is dat ik met Jakob speel, met mijn volle aandacht. Maar sinds er vrijwilligers in onze huishouding meedraaien die met Jakob spelen - wat geweldig is - is er ook de suggestie van vrije tijd, waarvan ik mijn aandeel ogenblikkelijk heb opgevuld met heel leuke dingen. Zoals mensen dat doen die met pensioen gaan.

Ik heb bijvoorbeeld mijn heerlijke mannenblog. En door dat mannenblog doe ik allerlei opwindende, warme ontdekkingen, waarmee ik in een handomdraai de wereld kan veranderen. Verder ga ik, in ruil voor vrijwilligers, zelf als vrijwilliger voor het steunpunt vrijwilligers Winsum de Marne werken. Ik ga voor hen de nieuwsbrief maken. Ik ben aan het co-counselen, ik maak appelcider, ik bouw een huis op IJburg en ik participeer in het smalle overleg van de stichting HoriSon. En ik ben aan het nadenken hoe het nou verder moet met mijzelf, later, als ik groot ben.

Nadat Jakob vanmorgen met vrijwilliger Ritsert gespeeld had, was hij diep in gedachten, en toen ik het van Ritsert overnam was ik, om bovenstaande, ook diep in gedachten. Pas na een uur kwam ik erachter dat mijn focus niet effectief was, maar die van Jakob eigenlijk ook niet. Hela, toen kwam opeens mijn voet tegen het huisje van Annemarie aan! Mijn trukendoos heb ik gelukkig nog.

(wort vervolgd)

puber

2009-01-18T20:44:00.006+01:00

Ik weet niet zeker of ik het verhaal hier goed vertel, maar volgens mij gaat het als volgt: Ursula bezocht ooit in Zandvoort het seminar van Steven en Kaitryn Wertz, die uit Amerika gekomen waren om over Growing Minds te vertellen. Steven en Kaitryn zijn twee gevallen engelen uit het rijk van Son-Rise (TM). Zij hebben de liefdevolle attitude van Son-Rise vermengd met technieken uit de hondendressuur (deze platvloerse beschrijving is voor mijn rekening). Alle deelnemers aan het seminar mochten video-fragmenten laten zien van hun kind, en de Wertzjes gaven daar opbouwend commentaar bij. Bij video's van kinderen die met louter Son-Rise waren grootgebracht luidde hun commentaar: 'They are little princes, aren't they?'

De vraag is: wat heb je liever, een verwend kind of een autistisch kind?

Onze zoon is aan het rebelleren, zoals tweede kinderen dat altijd schijnen te doen. Hij werpt zijn kleren in een plas, hij schreeuwt in Lucie's oor, hij zet alle deuren van warme kamers open, hij herhaalt de heldendaden waarmee hij één van de gezinsleden boos of verdrietig maakte keer op keer, en alles met een grote grijns. Vindt hij leuk.

quality time

2009-01-17T22:14:00.004+01:00

Barry Neil Kaufman legt ergens uit dat je je kinderen niets verschuldigd bent en dat je je alleen met ze hoeft te bemoeien als je daar zelf zin in hebt. Ja, dat klinkt wel een beetje bot, als ik dat zo opschrijf, maar in zijn bedwelmende engels klinkt dat heel plausibel.

Ik heb daar vandaag eens mee geoefend. Ik stond er namelijk alleen voor. Vorige keer dat ik er zo'n weekend alleen voor stond, heb ik de dag in twaalf porties quality time verdeeld, die dan om beurten voor Lucie, Voor Jakob, voor mijzelf en voor Lucie en Jakob samen waren. Dat werkte heel aardig. Maar vandaag had ik daar geen zin in, gewoon, om dat ik ook Barry Neils methode eens wilde proberen.

Jakob en Lucie hebben dus vele uren geoefend om zich te vervelen. En dat kunnen ze best goed! Ik bedoel: een beetje hangen, dat kunnen ze goed, maar ook een oplossing verzinnen tegen het hangen, dat kunnen ze ook goed. Lucie ging vliegeren, in haar eentje. En Jakob ging ook iets doen, een activiteit die nogal omslachtig is om te beschrijven. Om drie uur had ik opeens zin om me met ze te bemoeien. We hebben samen een taart gebakken. En toen was de dag alweer om.

normaalheid

2009-01-16T21:10:00.005+01:00

Vanavond hebben we weer een uur naar oud video-materiaal zitten kijken, met Jakob en Lucie erbij dit keer. Lucie wijst alles aan wat anders is dan nu. Jakob en Lucie zijn groter geworden, maar verder, ... verder is er niet zoveel veranderd. Ursula en ik zijn bijvoorbeeld nauwelijks veranderd. Zo te zien hadden we in 2004 ook al een heel aardig huwelijk. Alleen vond Lucie dat mijn voeten tegenwoordig véééééél groter zijn.

Jakob vond het moeilijk om naar dit filmpje te kijken. Jakob vindt televisie gewoonlijk zo oninteressant, dat hij wegloopt. Bij dit filmpje bleef hij kijken. Vaak verstopte hij zich onder een slaapzak. Misschien was hij in verwarring dat er plotseling twee Jakobs in de kamer waren: eentje op Ursula's schoot en eentje - die er anders uitzag en die zich anders gedroeg - op de televisie. Want ik ben er nog niet van bekomen, en Jakob misschien ook niet, wat een volkomen normale baby hij was. Volkomen anders dus dan nu.

Hoewel hij vandaag door mij toebereide spaghetti bolognese at en zei dat hij het lekker vond, na een half jaar alleen gebakken aardappels en tosti's. Toch weer een klein stapje op weg naar de normaalheid, waar hij vandaan komt.

Jakob in Friesland

2009-01-15T22:17:00.004+01:00

Sinds Jakobs geboorte is de fotospeciaalbranche kwijnend. Mij interesseert de fotospeciaalbranche niet bijzonder, waardoor ik steeds net de verkeerde videocamera in handen heb. Ik werk met goedkope maar niet-compatibele bandjes, met opladers die zoekraken, met snoertjes die niet passen, met bandjes die in het apparaat vastlopen, met batterijen die lekken. Bovendien doe ik vaak de camera aan als ik 'm uit wil zetten en andersom. Videomateriaal van Jakobs vroege jeugd is schaars.

Gelukkig interesseert de fotospeciaalbranche mijn schoonvader in het bijzonder en hij weet uit mijn niet-compatibele batterijen die andersom zijn vastgelopen toch heel acceptabele beelden tevoorschijn te halen. We hebben hier vanavond Jakob bekeken, een half jaar oud, op vakantie in Friesland. Met de kennis van nu lijkt zijn hoofd een beetje wiebelig te zitten, maar is niet elk pasgeboren babyhoofd een beetje wiebelig? Wat kijkt hij iedereen aan! Wat een adequate baby.

En meteen er achter geplakt weer Jakob in Friesland. In het zelfde huisje, maar precies een jaar later. Dan is zijn blik opeens troebel, zijn zijn handelingen obsessief en mechanisch, interesseren hem alleen de dingen en niet de mensen en staat hij full-screen een grindpad op te eten. Verdorie, opeens was hij autistisch.

bakkertje

2009-01-14T23:37:00.006+01:00

Na lange stilte zijn we vandaag als gezin herenigd met de familie van Dijk. In het bijgebouw van kerk de Koningshof gingen tante Bep en tante Ank er eens voor zitten. 'Dit is belangrijk,' zei tante Bep, waarna een opsomming van ontroerende familiegeschiedenissen volgde uit de jaren veertig in Amsterdam Nieuw-West, waar dit gezin met zes kinderen opgroeide.

Een opvallend warm gezin, zo op het eerste gezicht. Dat er in de Koningshof weinig ontladen werd over de dood van oom Sjors, had er vermoedelijk ook mee te maken dat dat deels al gebeurd was en dat iedereen hier ook oprecht opgetogen leek omdat oom Sjors nu in het rijk der heerlijkheid zijn woning zal bereiken.

Een verhaal over Tjalling waarvan, ook nu ik het hier schrijf, tranen in mijn ogen opwellen gaat zo: toen Tjalling elf was kwam hij soms naar de kamer van zijn zusje Bep (drie jaar) om bakkertje te spelen. Wat doet een bakker? Een bakker kneedt het deeg. Hij rolt het en prakt het en slaat erop. Niet wreed, maar wel stevig. Dan was Tjalling de bakker en Bep het deeg. De warme bakker.

oom Sjors

2009-01-13T15:31:00.006+01:00

Oom Sjors is dood. Voordat oom Sjors dood was, was hij Ursula's oom: de broer van haar vader Tjalling. Van ons gezin is Ursula de enige die oom Sjors bij leven één of enkele keren ontmoet heeft. Morgen wordt oom Sjors begraven.

De begrafenis van oom Sjors is een bijzondere gelegenheid om Ursula's uitgebreide maar verder onbekende familie van Dijk eens te ontmoeten. Morgen vertrekken we met het hele gezin naar Leusden. Allemaal, dus: Ursula, Jakob, Lucie en ikzelf. En papier en nieuwe stiften en de nintendo voor in geval van nood.

Want als Jakob schoolrijp is, dan is hij ook begrafenisrijp. Vandaag hebben we te pas en te onpas in de speelkamer over oom Sjors gepraat. Ik tekende een stripverhaal om duidelijk te maken wat hem morgen te wachten staat: oom Sjors ligt in een kist; daarna gaat er een deksel op de kist. Vervolgens gaan de mensen vertellen hoe aardig oom Sjors was en gaan ze zingen. Daarna gaat de kist naar het kerkhof en hangt de kist met oom Sjors erin boven een kuil. Dan gaat oom Sjors met de lift naar beneden. Dag, oom Sjors!

plagen

2009-01-12T14:34:00.004+01:00

De mate waarin ik me in de speelkamer op Jakob kan richten, hangt sterk van mijn humeur af. Ik schat dat mijn humeur maximaal voor 90% prima kan zijn, en dat doet zich misschien één op de twintig keer voor. Gemiddeld is mijn humeur 45%. Vaak ben ik niet uitgeslapen genoeg. Dat is niet echt erg, want ik kan ook spelen vanuit liggende positie, op Jakobs bed.

Jakob speelt eigenlijk altijd 100% met mij. Dat betekent, dat het succes van onze interactie volledig afhankelijk is van mijn humeur. Als ik op 30% zit, is onze interactie ook 30%. Alleen heel soms is Jakob ziek of lamlendig of moeilijker bereikbaar. Dan speelt Jakob niet 100%. Dan speelt hij vanuit liggende positie. Soms zelfs met zijn ogen dicht. Als Jakob op halve kracht speelt is Ursula de eerste die dat opmerkt. Ze zegt dan: 'Er gaat iets gebeuren.' En dan bedoelt ze iets positiefs.

En sinds Jakob vorige week enkele dagen vanuit liggende positie speelde, is er inderdaad iets gebeurd. Hij zegt bijvoorbeeld tegen mij, als ik werk aan het flexibiliteitsdoel: 'Je mag me niet plagen.' Opeens is Jakob schoolrijp geworden.

een vreugdevolle dag

2009-01-11T21:02:00.003+01:00

Het was een beetje veel, gisteren. Eerst werd ik heropgenomen in de gymnasiale familie en direct daarop vierde ik mijn verjaardag, voor het eerst van mijn leven op een manier die - wat mij betreft - volledig geslaagd was. Soms houd ik een vriendschap tegen het licht met de vraag waar dient dit voor? en de uitkomst is altijd dat ik mezelf, met die vriend, op tachtigjarige leeftijd zie zitten roken op een bankje op het Amstelveld. Dat vind ik leuk. Dit jaar vierde ik mijn veertigste verjaardag dus door mijn intiemste vrienden uit te nodigen in een restaurant nabij het Amstelveld. Daar mag natuurlijk niet meer gerookt worden, maar je kunt ook roken zonder te roken. Het gevoel is hetzelfde, of misschien nog wel beter.

Dat van die gymnasiale familie, dat bedoel ik letterlijk, want de gymnasiale kernwaarden en de rijke traditie, waar vooral de voorzitter van het reünistencomité erg blij over was, vind ik verwerpelijk. Ik bedoel dat ik opnieuw beleefde hoe geliefd ik op die middelbare school was. Om één of andere reden was het lot mij vanaf de eerste dag op die school welgezind, want iedereen hield daar van mij. Ik kwam daardoor op dat gymnasium tot grote bloei. Later, nadat ik eindexamen had gedaan, begon vrijwel onmiddellijk de verdorring.

Vannacht had ik een logeerkamer met een eigen badkamer in Amsterdam-zuid, waar ik niet meer kon stoppen om de vreugdevolle dag te herbeleven. Ik geloof niet dat ik geslapen heb.

reünie

2009-01-10T07:31:00.006+01:00

Vandaag is de reünie van mijn middelbare school: het Gemeentelijk Gymnasium in Hilversum. Sinds ik veertig ben ga ik daar onbevreesd naartoe. Of mijn generatiegenoten carrière gemaakt hebben - wat ongetwijfeld gebeurd is - maakt me alleen nog blij en maakt me niet jaloers. Het heeft even gekost, maar afgunst heb ik afgeleerd. Ik hoop dat ik afgunst niet, als een erfelijke ziekte, overdraag op mijn pupillen.

Een merkwaardig trekje waar ik nog niet mee afgerekend heb, is dat ik dadelijk onvoorbereid daarheen vertrek. Ik heb geen toegangsbewijs en dat ik weet waar en hoe laat het is, is doordat ik gisteravond tegen elven mijn kledingadviseur belde, die dat soort dingen wel voorbereidt (en die ook carrière gemaakt heeft). En vannacht is het wilde idee geboren dat ik een lesje ga geven, op die reünie.

Behalve oud-leerling, ben ik ook oud-docent van deze school. Ongeveer tien jaar geleden heb ik daar met matig succes natuurkunde gegeven. Dus, redeneerde ik, dan kan ik ook best op de reünie een lesje doen over kinderen met autisme en aanverwante stoornissen. Reken maar dat op zo'n gymnasium veel van die speciale kinderen zitten.

'Neem maar schone kleren mee,' zei Ursula wijs. 'Zo'n reünie restimuleert en daar kun je flink van gaan zweten.'

frons

2009-01-09T22:56:00.002+01:00

Het is goed om dit hier maar eens hardop te schrijven: ik ben, hoe ik kijk.

Het ingewikkelde is namelijk, dat ik me niet altijd bewust ben hoe ik kijk. Ik kijk naar van alles, maar ik zie mezelf niet. Alleen de mensen om mij heen zien mij. Die zien misschien een getergd gezicht, en die behandelen mij dan als een getergd iemand. Bovendien geloof ik oprecht dat mijn eigen getergde gezicht ook mijn humeur getergd maakt. Van mijn eigen getergde gezicht word ik dus dubbel getergd, terwijl is op dat moment misschien heel opgewekt en blij was.

In Amsterdam ben ik begonnen om, als ik tegen de snijdende wind in door de Watergraafsmeer fietste, mijn gezicht te ontspannen. En dat maakte de wind werkelijk minder snijdend en het fietstochtje erg aangenaam. Mijn kinderen hebben ook een frons. Ik heb dat voorgeleefd en ik ga daarmee stoppen.

The Merv Griffin Show

2009-01-08T23:22:00.004+01:00

Ongeveer anderhalve maand geleden speelde ik met Jakob en Lucie het hapjespel in de schuur. We speelden in twee teams: de kindjes samen tegen mij. Lucie vindt verliezen moeilijk, dus zij deed behoorlijk haar best om te verhinderen dat ik Jakobs oorlelletje te pakken kreeg. Ze hield mij met al haar tentakels vast en ik wurmde mij voorzichtig los. De mouw van mijn jas bleef ergens haken ... Lucie in tranen ... ze was een voortand kwijt. En die hebben we in de schemerige schuur ook nooit meer teruggevonden.

Lucie wisselt. Ze doet dat erg voorzichtig. Een tand wiebelt bij haar gemiddeld vier weken. Vandaag was er wéér een uit; die legde ze naast haar bord, tijdens de lunch. Na afloop veegde ik met grote bewegingen de tafel schoon en vergat van de tand, die eruit ziet als een kruimel. Lucie in tranen.

Vanavond heeft ze een brief geschreven aan de tandenfee: 'Lieve tandenfee. Ik ben 2 tanden kwijt. Dag! Lucie.' Die brief ligt onder haar hoofdkussen. Ik hoop dat de tandenfee hiermee akkoord gaat. Misschien vindt de tandenfee (ik stel me haar voor als een soort Tinkerbell) de tanden terug tussen de kruimels en in de schuur. Als de tandenfee een echte tand onder Lucie's kussen aantreft, dan brengt ze die bij ons. De vraag is nu: wat moeten we met al die tanden? Wat moeten wij met alles wat onze kinderen in ons huis achterlaten aan kleren waar ze uitgegroeid zijn, tekeningen, haarlokjes etc.

Wat mij echt leuk lijkt, voor Lucie en Jakob, maar ook voor mijzelf, is om een interview terug te zien met hun, toen ze kind waren. 'Ja, dat moesten we maar doen, dan organiseren we eens in de zeven jaar een talkshow, waarin we onze kinderen aan het woord laten,' zei ik tegen Ursula. 'Alleen, waar halen we een echt talkshowdecor vandaan?'

Kaufman vs Jackins

2009-01-07T10:12:00.008+01:00

Wat Harvey Jackins en Barry Neil Kaufman gemeen hebben is dat ze de liefde prediken. Liefde. Liefde is voor mij een taboe-woord. De gedachte dat ik, randstedelijke ingenieur van mannelijke kunne, iemand recht aankijk terwijl ik beweer dat ik geloof in de kracht van de liefde, ... nou ja, dat zie ik niet één twee drie gebeuren. Uiteindelijk komt het erop neer dat de liefde alles is; als je de liefde vergeet is je handelen nooit effectief. Hoe je desalniettemin toch effectief handelt, daarover verschillen Kaufman en Jackins, althans op mijn eerste gezicht, nogal van mening.

Kaufman is retorisch zeer begaafd. Omdat hij dat weet, gebruikt hij goeroe-status om explosief veel geld te vragen voor seminars. Jackins is een onhandige, hermetische schrijver, die het gelukt is om vrijwel onvindbaar te blijven. Via via hoorde ik dat Jackins beweerde (Jackins is dood) dat er drie volwassenen fulltime nodig zij om één kind groot te brengen; Kaufman beweert ijskoud: 'Although we raised only six children, I believe we could have nurtured 60 and found that just as easy.' (Kaufman deed dat grootbrengen samen met zijn vrouw Shamaria; voor het gemak: ieder dertig).

Als je het meetkundig gemiddelde neemt van Jackins en Kaufman:

a(3 * 1/30) = 0,315 (dit is per kind!)

heb je 0,63 fte ouder nodig om twee kinderen groot te brengen. Dat is ongeveer wat wij gaan doen als we weer in Amsterdam wonen.

Dutch Comfort en Zoon

2009-01-06T14:15:00.002+01:00

Wie mijn mannenblog volgt, zal tot de ontdekking komen dat Dutch Comfort verder professionaliseert. Dutch Comfort is een platform voor open innovatie, waar iedereen kan meedenken over energietechniek. De belangrijkste denker, dat ben ikzelf, hoewel zich ook al twee vrouwen (sic!) in mijn monoloog gemengd hebben.

Sinds gisteren ben ik als Dutch Comfort aan het verzinnen hoe een melkveehouderij energie-neutraal gemaakt kan worden. Heel opwindend werk is dat! Het lijkt alsof Jakob dat voelt, want hij is ook allerlei oplossingen aan het aandragen. Ik vind mijzelf tamelijk creatief, maar ik moet hier toch diep buigen voor mijn zoon.

Dit maar één tekening uit een serie energie-tekeningen van Jakob. Jakob stelt voor om een compressor in het rookgaskanaal te bouwen. Wat een idee! Ik kan mij niet voorstellen wat voor effect dat heeft, maar het is natuurlijk het uitproberen waard.

Wat dacht je dat andere idee: belletjes in de rook? Zo vanuit de vis, hup, in de rook. En in de melk en in de uier en in de dakpannen en in de vlek. Van de wet moet je vast meerderjarig zijn, maar van mij mag hij vennoot worden.

tekenen

2009-01-05T21:19:00.004+01:00

Op 29 augustus berichtte ik hier al dat Jakob zijn pen niet normaal vasthoudt. Jakobs handen zijn teveel geproneerd. Als hij rechtop stáát draait hij zijn handpalmen meer naar achteren dan anatomisch de bedoeling is. Ik heb wel eens beweerd dat je autisme dááraan kunt herkennen, aan dat gorgilla-achtige lopen met je handpalmen naar achteren. Onze premier loopt ook zo.

Jakob houdt zijn stift vast alsof het een vioolstok is. Ursula en andere violisten krijgen hier carpaal-tunnelsyndroom van, maar Jakob niet. Hij maakt meerdere volgepriegelde tekeningen per dag, zonder een centje pijn.

Annemarie, die in de dagelijkse praktijk wordt opgeleid tot ergotherapeut, tipte dat grote knobbelvormige stiften een eerste stap zijn naar de normale drie-vingergreep. Van Sinterklaas heeft Jakob daarom stiften gekregen in de vorm van Nijntje. Haar hoofdje kan eraf, daar zit de punt van de stift onder. Haar jurkje moet hij vasthouden, door zijn hele hand er omheen te vouwen.

Met de nieuwe stiften is er ook een nieuwe periode aangebroken in Jakobs werk: ik zou dit zijn impressionistische periode willen noemen. Kijk eens naar die nieuwe ronde vormen, en die gevoelige lijnen!

veertig

2009-01-04T21:11:00.007+01:00

Vandaag heb ik met Lucie en Jakob mijn verjaardag gevierd, op een manier die mij aanstond. Het oorspronkelijke plan, om naar Schiermonnikoog te gaan met het hele gezin, was een slecht plan. De boot naar Schiermonnikoog vertrekt om half tien, veertig minuten gaans vanaf Rasquert, en we zouden pas weer terug kunnen naar het vaste land om half vier. Intussen begon alles hier zeer vochtig te dooien en werd Ursula ziek.

Ik vind het fijn om een dag zó te besteden, dat die voor de mensen met wie ik dat doe ook goed door te komen is. Ursula leest Geef Me De Vijf, over hoe je autistische kinderen kunt temmen. Het enige echt nuttige advies van dit verder tamelijk onprettige boek is: vermijd de surprise-party. Ach, mijn schattige kinderen. Zolang ik mijn tempo aanpas gaat alles wat ik aangekondigd heb van een leien dakje. Dat betekent dat we pas om half twaalf vertrokken.

Naar een golfslagbad op de laatste dag van de kerstvakantie: een grotere hel voor iemand met een prikkelverwerkingsstoornis bestaat er denk ik niet. Of de Groningse binnenstad, op zoek naar een geldautomaat en een snackbar. En tenslotte het universiteitsmuseum.

Zelf ben ik nu een beetje moe.

Jakob in Rasquert, the movie (4)

2009-01-03T22:09:00.006+01:00

Gisteren kreeg ik van mijn Amsterdamse coach en kledingadviseur het boek Het Geheim Van Hollywood van de Nederlandse filmer Paul Ruven. Ruven claimt aan de belangrijkste mensen van de filmindustrie het geheime recept voor succes ontfutseld te hebben.

Ik moet meteen een belangrijke, nogal egocentrische beslissing nemen, want het geheim van Hollywood schrijft voor dat er in een film 1 (zegge: één) hoofdpersoon is. Eén hoofdpersoon die een ontwikkeling doormaakt. In die hoofdpersoon moet het publiek zich kunnen herkennen. Hoe meer herkenning, hoe meer geld in het laatje.

Wie moet die ene persoon zijn? Niet Jakob, sorry: niet genoeg herkenning. In de blockbuster hoeft Jakob zich niet te ontwikkelen. Lucie lijkt me sowieso een bijrol. Blijven over: Ursula en ik. Het is me echt om het even. Als ik wist hoe het moest, websitetechnisch, zou ik hier nu een poll op het blog bouwen, zodat jullie kunnen stemmen wie de hoofdrol moet krijgen in Jakob in Rsquert, the movie: Ursula of ik.

ben je nog wakker?

2009-01-02T22:17:00.004+01:00

Als ik me een voornemen zou hebben voorgenomen op 1 januari, dan zou het verstandig zijn om met de uitvoering daarvan te wachten tot de kerstvakantie voorbij is. Want in deze kerstvakantie is er eigenlijk nog geen ruimte voor de uitvoering van voornemens. De kerstvakantie hier is vol. Op 5 januari, dan is er weer ruimte.

Ongevraagd heeft zich een voornemen aangediend. Namelijk, om eindelijk eens iets te gaan doen aan Jakobs weerzin tegen slapen. Dat komt, doordat Lucie vanavond heel stellig zei: 'Ik wil niet met Jakob slapen.' Totnogtoe ligt Jakob iedere avond vanaf half negen aan Lucie's voeteneinde wakker en met zijn voeten te voelen of Lucie ook nog wakker is. Maar Lucie heeft daar nu genoeg van. En dat kan ik goed begrijpen.

Vanavond lag Jakob dus - verweesd - in ons bed. Soms riep hij: 'Lucie? Ben je nog wakker?'

Tegen tienen hoorde ik hem scharrelen in de gang, bij haar slaapkamerdeur. En hij zei ook van alles, ik weet niet meer wat, maar wel dat ik dacht: 'Dat zegt hij toch maar mooi.'

Toen ik ging kijken lag hij weer aan haar voeteneind. Lucie sliep. En dat kan ik ook goed begrijpen.

gapen

2009-01-01T20:35:00.004+01:00

Ja, dat ontladen, daar moet je maar zin in hebben. Op een of andere manier, en dat zal wel iets met mijn opvoeding te maken hebben, kan ik maar moeizaam onderdrukken om het niet vies te vinden. En als ik erover nadenk zijn er erg veel dingen die ik vies vind. Bah, vies. Hu.

Je hebt koud en warm zweten. Bah, zweten, gadsie. Hu. En huilen. Met tranen en uit elkaar vallende tissues en snot. Bèh, gadver. En hard lachen, ... wel gezellig, maar dat ongecontroleerde, met rondvliegende speekselbelletjes, dat is weer tamelijk hu. En gapen, waarbij je recht in iemands opengesperde muil zit te kijken.

Nou ja, dat gapen, vooruit dan maar. Jakob doet het echt graag. Och, wat kan Jakob aandoenlijk en hartstochtelijk gapen. Als ik me in de speelkamer verveel is hij altijd bereid om even met me te gapen. Om de beurt. En hij telt ze ook. Gapen is een activiteit die ook altijd een duidelijk einde heeft. Namelijk, als Jakob zegt: 'Zo. Drieëntwintig keer gegaapt.'

kerstvakantie

2008-12-31T22:58:00.009+01:00

Het is eigenlijk tamelijk eervol dat ik voor Lucie geen vriendjes of vriendinnetjes hoef te bellen in Baflo, omdat ze spelen met mij deze kerstvakantie leuk genoeg vindt. Tenminste, dat zegt ze. Vele keren per dag zit ze pruilend met haar armen over elkaar op de bank om de dingen die ze zegt dat ik beloofd heb en om de beloftes die ik op de verkeerde manier heb ingelost.

Ze weet hoe ik met Jakob probeer te spelen met volle aandacht. Terecht verwacht ze dat ik met haar ook speel met volle aandacht. En het grappige is, dat ze de volheid van mijn aandacht op de proef stelt, door ongehoord saaie spelletjes te verzinnen. Ze gaat bijvoorbeeld twintig minuten lang een tekening overtrekken.

Even later spelen we poesje; dan ben ik een poesje, het jongere broertje van Lucie, die Nina heet en ook een poesje is. De poesjes zoeken een schat, met een schatkaart. Die schatkaart, dat is de tekening die Lucie net heeft over getrokken. Maar ojee: deze schatkaart is niet goed, volgens Nina. De schatkaart moet nog een keer worden overgetrokken. En dan zit ik weer twintig minuten met volle aandacht te kijken hoe Lucie de tekening overtrekt.

Jakob in Rasquert, the movie (3)

2008-12-30T16:50:00.006+01:00

Verschillende geluksgoeroe's vertellen dat het goed is om dingen te willen. Of om op te schrijven wat je wil. Of, beter nog: te vertellen wat je wil. Als je schaamteloos vertelt wat je wil, is er namelijk kans dat mensen enthousiast worden en dat je wens in vervulling gaat. De kans is in elk geval groter dan als je het voor je houdt.

Op kind en ouder . nl vond ik 85 boeken geschreven door ouders van ADHD-kinderen. Bij de 21 andere hoofdcategorieën van ander soort speciale kinderen heb ik niet gekeken, maar dat het verhaal van Jakob in Rasquert niets toevoegt, dat is me wel duidelijk. Daarom wil ik een film.

Intussen wordt Ursula een beetje zenuwachtig van wat ik verder nog wil. Ik wil ook nog de worstclub oprichten, die de slager van Baflo gaat aanmoedigen om ook heerlijke worst te gaan maken zonder kruidnagelen erin. En ik wil gaan nasynchroniseren, sinds Lucie en ik naar de speelfilms van Pippi Langkous (uit 1968) kijken. De film ziet er heel mooi uit, maar Pippi klinkt als Fannie Blankers-Koen, of een andere geaffecteerde actrice van de Haagsche Comedie. En ik wil ...

Het hoofddoel van ons verblijf hier is Jakobs ontwikkeling, dat moet ik toch niet vergeten.

Annemarie

2008-12-29T22:48:00.003+01:00

Het is winter, dus alle meisjes verven hun haren rood. Het haar dat je hier van achteren ziet is van Annemarie, die uit Amsterdam gekomen is om twee dagen met Jakob te spelen. Jakob is al dagen op haar komst voorbereid.

'Hé-é-é-é-é-é-é-é!' hinnikt hij, als hij haar ziet. En hij loopt diagonaal door de kamer en hij giechelt en hij lacht tegen zijn spiegelbeeld en hij hinnikt weer en hij gaat weer lopen en hij wijst naar haar en hij lacht en hij zegt: 'hé-é-é-é-é-é-é-é!' en hij draait met zijn ogen en hij springt op en neer en hij giechelt en hij loopt weer een stukje en alles wat hier werd opgesomd wisselt hij af gedurende twintig minuten.

Jakob is blij om haar te zien.

rhus toxicodendrondilemma

2008-12-28T23:48:00.003+01:00

Eerder noemde ik hier onze healing arts arts al: Marian. Marian ten Kley is heldervoelend en wij consulteren haar bij tijd en wijle. Om haar healing arts arts te noemen is nogal flauw van mij, maar ik kan daar ook moeilijk bij, bij heldervoelendheid. Marian kan door de telefoon voelen hoe het met ons gaat en laat dan een flesje of een potje opsturen dat ervoor zorgt dat het nog beter met ons gaat.

Ik belde haar ook wegens Stokstaartje, onze kater die in vier maanden van een springerige pluisbol in een strompelend vals oud rotbeest veranderde. 'Rhus toxicodendron, daar heb ik goede ervaringen mee bij katten', zei Marian. En zo'n flesje kost een fractie van de heupoperatie die de dierenarts in gedachten had. Want Stokstaartjes aandoening trof ons precies toen ik de eindafrekening van 2008 aan het maken was.

Lucie pakt Stokstaartjes kop vast en opent met haar duimen zijn bek, terwijl ik de druppels erin sprenkel. En twee dagen later: Stokstaartje loopt weer. En hij knielt op Ursula's damestas om daar urinaal te laten weten dat hij een man is. Het was Lucie's vurige wens om Stokstaartje te laten trouwen met Vlinder, en dat kan nu, dus. Dat moet dan snel, want overmorgen wordt hij gecastreerd; Temple Grandin vindt ook dat je met slechte genen niet moet doorfokken.

voor Jelle

2008-12-27T20:30:00.006+01:00

Al bijna vier jaar volg ik Ursula in haar verbeten zoektocht naar een sluitende verklaring voor autisme. Het valt me op hoe groot de maatschappelijke impact is van autistimorfe mensen en hoe weinig mensen er werkelijk iets vanaf weten in Nederland. In vier jaar schrijf je een proefschrift. Als Ursula's standaard op mijn niveau zou liggen (en daarmee bedoel ik: lager) zou dat proefschrift er nu misschien ook zijn, want volgens mij weet ze alles en kan ze het ook nog in verband brengen. Ik merkte nog niet dat Ursula een inspirerende autisme-specialist, verbonden aan een Nederlandse universiteit gespot heeft. Die zal er dus wel niet zijn.

Mijn ambities liggen elders. Maar toch, als je mij zou vragen hoe het zit, dan vind ik dat Temple Grandin en Harvey Jackins de interessantste ideeën hebben die bij autisme hout snijden.

Volgens mij zegt Jackins dat bij het normaal verwerken van ervaringen onderdelen efficiënt worden opgeborgen in de hersenen, maar dat dat niet lukt als iemand pijn heeft. Pijnlijke ervaringen blijven, als ze niet 'ontladen' worden, ongelabeld achter om hersencapaciteit in te nemen. Dit is het 'onderbewuste'. Grandin beweert dat mensen met autisme, net als dieren, geen onderbewuste hebben. Jackins beweert dat mensen zonder autisme bij lange na niet hun volledige intelligentie gebruiken, omdat bijna alle hersencapaciteit in beslag genomen wordt door dat onderbewuste. Grandin geeft voorbeelden van bovenmenselijk getalenteerde savants die verder volkomen autistisch zijn, waardoor je een vermoeden krijgt van wat menselijke intelligentie vermag. Bij savants wordt óók een hoop hersencapaciteit in beslag genomen, maar niet door een onderbewuste, maar door een soort autistische ruis, die evengoed voortkomt uit pijn. Het gaat allemaal om pijn. De pijn die een jong kind met autisme voor zijn kiezen krijgt is echt onvoorstelbaar.

gewoon gezinnetje

2008-12-26T23:29:00.006+01:00

Ik weet niet hoe andere gezinnen hun tweede kerstdag besteed hebben, maar wij deden ongeveer dit: we gingen ontbijten met vijf personen en waren daarmee tot ongeveer half twaalf bezig. Ursula bracht het familielid naar de trein terwijl ik de wasmachine liet draaien. We gingen wandelen en keerden om toen we het koud kregen. We dronken opgewarmde Chocomel in een pannenkoekenhuis en drie gezinsleden aten daar ook nog iets bij. Zoveel eigenlijk, dat we niet meer hoefden te avondeten.

In de auto op weg naar huis, terwijl de nacht inviel, zei Ursula: 'We lijken wel een gewoon gezinnetje.'

Een gewoon gezinnetje, in de zin dat we niet meer drie individuen zijn die achter een wegrennend autistisch jongetje aanhollen. En na deze constatering volgde de rest van de avond van het gewone gezinnetje. De kinderen gingen naar bed en sliepen in. Ursula deed haar post achter de computer en ikzelf maakte de nieuwjaarscollages af die ik met Lucie was begonnen (met een nieuwjaarscollage bedanken we voor de toegestuurde kerstkaarten). Toen Lucie's tekeningen op waren, ging ik die van Jakob gebruiken. Nu de enveloppen dichtgeplakt zijn valt me op dat de nieuwjaarskaarten alleen mijn en Jakobs of Lucie's naam staat. Dat is een beetje ongewoon, voor een gewoon gezinnetje.

Jakob in Rasquert, the movie (2)

2008-12-25T10:26:00.007+01:00

Zolang Kim van Kooten nog niet met het scenario begonnen is, werk ik de synopsis verder uit. Ik vond het heel leuk en eigenwijs van van Kooten om een Sinterklaasfilm te maken, maar een echte blockbuster is een kerstfilm. Jakob in Rasquert wordt dus een kerstfilm: het verhaal begint in Den Haag, op eerste kerstdag 2002 en eindigt vandaag, op eerste kerstdag 2008. Tussen die twee dagen is de ontwikkeling van het verhaal.

Is Jakob vandaag dan toevallig genezen?

Nou, toevallig wel, in mijn beleving. In de eerste plaats doordat we, dankzij Temple Grandin, voor het eerst een duidelijker label hebben voor wat Jakob heeft. Alles wijst erop dat Jakob een regressive epileptic is (zie Ursula's blog). De volgende conclusie is dat hij niet autistisch is, maar vooral heel erg dyspraktisch. Dat betekent gewoon zeer moeilijk lerend, en nauwelijks meer dan dat. Bovendien lijkt AIT aan te slaan. Gisteren liep ik met Jakob het Van Inn- en Kniphuizencircuit, toen er een walgelijk dik vals kroketvormig grommend en blaffend hondje op Jakob afstormde. En Jakob merkte het hondje niet eens op.

discipline (2)

2008-12-24T14:50:00.005+01:00

Jakob is ongemerkt zelfstandig gaan plassen en poepen. Ik merk pas dat hij dat gedaan heeft, als ik zelf naar de wc ga. Eerst riep ik, om wat ik dan aantrof, tegen mijn tamelijk vergeetachtige dochter: 'Lucie! Je moet doortrekken!' En Lucie, in tranen: 'Maar dat heb ik niet gedaan!'

Soms ben ik uitgeschreven, hier. Dat doet zich eens in de twee weken voor. Dan zeg ik: 'Dan stop meteen helemaal met dat blog.' Ursula ging er er eens voor zitten, omdat ze in mijn uitroep een kans zag om haar rationeel-emotieve dialoog vaardigheden te oefenen. Dus ik zeg: 'En ik wil geen Option-dialoog hierover! Ik wil duidelijkheid voor de lezers, die rekenen op mij. En als ik niet elke dag iets te schrijven heb, dan moet ik ermee stoppen. Dat is de discipline die ik nodig heb.'

Nadat ik dit gezegd had, piepte de time-timer. Jakob zet tegenwoordig de time-timer, als hij naar de wc gaat. Hij zet de time-timer op vijf minuten en zegt dan tegen niemand in het bijzonder: 'Zo, even vijf minuten naar de wc.' Nou is hij na 30 seconden al terug van de wc. De time-timer herinnert hem er alleen aan dat hij moet doortrekken. Dat is de discipline die hij nodig heeft.

slow

2008-12-23T16:09:00.006+01:00

Dit heeft natuurwinkel de Bongerd vandaag bezorgd:

een groentepakket groot (met daarin: boerenkool, gemengde sla, knolvenkel en prei)
een lamsbout
roggebrood
volkoren spaghetti
ukkie duopasta
hazelnootpasta
groene thee earl grey
twee tarwe/spelt gistbroden
twee spelt zuurdesembroden

Een vergelijkbaar samengesteld pakket arriveert hier wekelijks en kost tussen de 30 en de 60 euro. In Amsterdam kostten onze boodschappen bij de natuurwinkel wekelijks tussen de 50 en de 100 euro. De hazelnootpasta, de spaghetti en het brood wil ik nooit meer ergens anders betrekken. Die vind ik elders vies, geloof ik. Al het andere mag, als de nood aan de man is, ook bij de Aldi vandaan komen.

Ik ben tamelijk minutieus aan het onderzoeken of de nood aan de man komt, als wij teruggaan naar Amsterdam. We zijn hier zo slow aan het leven, dat we moeten oppassen dat we niet tot stilstand komen, financieel.

affectie

2008-12-22T23:49:00.004+01:00

Lucie logeert in de Randstad, waardoor Jakob 's avond het lichaam mist, waar hij tegenaan in slaap kan vallen. Hij wacht daarom met slapen tot wij naar bed gaan en tot die tijd loopt hij om ons heen te drentelen. Gisteravond maakte Ursula nog iets af, terwijl Jakob om 11 uur eindelijk iemand gevonden had om tegenaan te liggen: mij. Jakob overspoelt mij met affectie, wat erg fijn is. Hij heeft me de hele nacht niet meer losgelaten. Deze affectie overkomt Ursula al vijf jaar elke nacht. Fijn, maar niet goed voor mijn nachtrust. Vanmorgen ben ik in de woonkamer nog even gaan bijslapen van mijn zoons affectie.

Ik onze woonkamer slaapt ook Stokstaartje, die in korte tijd van een kitten in een heel grote adolescent is veranderd. Stokstaartje heeft heupdystrofie. Afwisselend hinkt, huppelt, sleept en slaapt hij, met zijn gemankeerde achterlijf. Hij heeft pijn en een merkwaardige krankzinnige schittering in zijn ogen verraadt dat pijn geestelijke schade aanricht. Stokstaartje vertoont een soort autistisch gedrag. Maar hij is even affectief als Jakob. Met zijn nagels hijst hij zich tegen mij aan.

Ik heb hier niet meer geslapen. Ik heb verder gelezen in het fascinerende boek Denken als de Dieren, van Temple Grandin. Het boek neemt me erg voor de schrijfster in; alleen al door haar flamboyante kledingkeuze. Ze is de eerste wetenschapper die ik lees die empathisch over autisme schrijft. Volgens haar zijn alle dieren net als autistische mensen. Bijzonder affectief.

hoe verder?

2008-12-21T22:01:00.006+01:00

Over pakweg vier maanden staat er in Amsterdam een enorm herenhuis, waarvoor wij de opdracht hebben gegeven om het te bouwen. En het ligt voor de hand, dat we daar dan gaan wonen.

Alleen, hoe dan? Het gaat er nu om wat Ursula en ik, door verantwoordelijkheid nemen voor hoe Jakob en Lucie zich ontwikkelen, nou eigenlijk belangrijk vinden. Wat we allebei belangrijk vinden is
a. om in een comfortabel huis met een mooi uitzicht te wonen
b. om geen geldzorgen te hebben
c. om te doen waar we goed in zijn en waar we van groeien
d. om Jakob in goede handen te hebben

Met name op de punten a, b en d scoort Amsterdam niet goed. Eigenlijk zijn de punten a, b en d overal lastig te realiseren. Of laat ik zeggen: dat is een uitdaging.

Jakob in Rasquert, the movie (1)

2008-12-20T20:17:00.007+01:00

Ik vind het leuk, om hier elke dag een stukje te schrijven. Doordat ik dagelijks oefen en doordat ik daarvóór ook al veel geoefend heb, gaat het schijven me tamelijk makkelijk af en ik vind de stukjes goed genoeg. Best goed, dus. Ursula vraagt wat ik met onze ervaring hier wil doen. Of ik er een boek van wil maken. Mijn moeder kent een documentairemaker, en mijn moeder denkt dat de documentairemaker wel een documentaire over ons wil maken.

Maar ik wil geen boek en ook geen documentaire. Een boek, dat is zo gewoon. Iedereen kan wel een boek maken. En een documentaire, daar moet je ook weer zo met je neus bovenop zitten, of de voice-over niet allerlei sceptisch commentaar geeft, of dat er per ongeluk iets zodanig in beeld gebracht wordt dat het bespottelijk wordt. Het is echt een koud kunstje om wat we hier doen belachelijk te maken.

Wat mij wel leuk lijkt, is als er een avondvullende feel good movie van Jakobs verhaal gemaakt wordt. Wat mij betreft zou Kim van Kooten het scenario mogen uitwerken, want ik vind haar erg goed en ze mag in de film ook Ursula spelen, want ik heb al een oogje op Kim van Kooten sinds zij op dertienjarige leeftijd in een toneelvoorstelling met een paraplu om mij heen gedanst heeft. Haar man, de acteur Jacob Derwig (Ursula's Amsterdamse volleybalvriendje en naar wie Jakob min of meer vernoemd is) is zo'n subtiele acteur, dat hij mijn bildung met een blauwe bril en iets korter haar heel grappig en integer zou kunnen vertolken. Jeroen Beker graag als producent en Rita Horst als regisseur. De synopsis ligt hier gratis klaar; zou één van de lezers van dit blog dit bericht misschien aan Kim, Jacob of Jeroen willen doorsturen?

letters

2008-12-19T20:13:00.006+01:00

De steekproef waaraan ik aflees hoe de ontwikkeling van normale mensen verloopt is niet erg groot: ik heb wat subjectieve informatie over mijn eigen ontwikkeling en ik heb Lucie op zien groeien. Welnu: wij, normale mensen, schreven, toen we daarmee begonnen, van links naar rechts èn van rechts naar links. Ik ondertekende mijn berichten aan de wereld tot mijn zesde met KIR. Lucie verwisselt tot op heden nog geregeld de d en de b.

Jakob nooit. De eerste letters die hij maakte, al héééééél lang geleden, waren direct in de goede richting. Zeer authentieke drukletters maakt hij, maar nooit in spiegelschrift.

Wat hij alleen sinds kort doet is ondersteboven lezen. En, al hij tekst verticaal houdt, ook verticaal lezen. Het wonderlijke gevolg is dat hij daardoor nu de n met de u verwart en de ij met de h. Omdat ik hier in ademloze bewondering mijn kleine genie volg, wijt ik dit aan zijn onvoorstelbare ruimtelijke inzicht.

blok

2008-12-18T10:52:00.006+01:00

Vanmorgen in de klas bij Lucie's meester Kor heb ik samen met ouders en kinderen van een blaadje gezongen dat december zo'n heugelijke maand is waar iedereen naar uitkijkt. December is hier ook een rommelige overgangsmaand. Er verandert nogal wat: het counselspelen begint vorm te krijgen, er zijn drie nieuwe spelers in het programma, terwijl de heugelijke decembermaand zelf ook al zo'n heugelijke rommeligheid veroorzaakt (dennennaalden!).

Jakob zit vaker dan anders alleen te spelen. Het is niet helemaal de bedoeling, maar zielig is het niet. Hij vermaakt zich goed. Hij ontwikkelt zich zelfstandig. Hij combineert de dingen die hij goed kan tot nieuwe dingen die hij gaat oefenen. Dat doet hij met spelers erbij, maar hij doet het ook alleen.

Jakob bouwt van kapla wat hij tekent en tekent wat hij bouwt. Vanmorgen vond ik, bij het opruimen van de speelkamer, bij de houten treinbaan die hij gebouwd had, onder één van de hoge bruggen een uitgeknipte tekening. Het stelde onmiskenbaar een blok voor. Zo'n blok dat rails een verdieping kan optillen. Zo'n blok, waarvan er één ontbreekt, doordat die gespleten is. Dus Jakob dacht: 'kom, ik teken het ontbrekende blok'.

kerstboom

2008-12-17T16:03:00.008+01:00

Enkele dagen geleden schijn ik de toezegging gedaan te hebben dat ik wel een kerstboom zou kopen. En dat deed ik vervolgens niet, omdat ik me niet bewust was van die toezegging. Maar het werkelijke motief is, dat ik eigenlijk helemaal niet van kerstbomen houd. Ik hou zo niet van kerstbomen, dat ik er niet tegen kan dat er in mijn omgeving over gepraat wordt, en om het gepraat erover te laten stoppen doe ik mistige en irrationele dingen. Bijvoorbeeld zeggen dat ik er wel eentje koop.

Dit bleek in counselverband. En toen Ursula en ik daar zo'n beetje stoom over afbliezen, kwamen we erop dat het beter was voor ons allebei als wij maar niet meer samenwoonden. Dat het beter was als we uit elkaar gingen.

En we voegden de daad bij het woord: Ursula ging naar de keuken en ik ging met Jakob spelen. Niet op mijn best, trouwens. Enkele keren ging ik kijken hoe het met Ursula ging, wat ze niet toestond, maar wat uiteindelijk uitmondde in wat co-counselaars noemen 'een grondige ontlading'. Eind goed, al goed: we gaan niet scheiden. En ik heb een kerstboom gekocht.

Intra-relationeel co-counselen is wel iets voor gevorderden. Ursula en ik hebben daar afspraken over gemaakt. Eén daarvan is dat we, voor we hiermee verder gaan, eerst het boek van Harvey Jackins' zoon Tim gaan gaan lezen over co-counseling, seks en relaties.

aerobics

2008-12-16T13:27:00.006+01:00

We hebben nu bijna alle therapieën die we na Jakobs diagnose op het spoor kwamen en die er bestaan om autisme te bestrijden geprobeerd. Sinds gisteren is er weer een van het lijstje: Bérard Auditieve Integratie Training (AIT), waarmee we dus nu begonnen zijn.

We hebben in Groningen een koffer opgehaald, met daarin een versterker met koptelefoon, de earliest adventures sound en met 20 cd's, elk van een half uur. Op die cd's staat: digital auditory aerobics, want dat is wat het is: aerobics voor je gehoorbeentjes. Jakob moet een half uur aerobics doen, op vol volume. Hij luistert naar synthesizer-muziek door de earliest adventures sound wordt vervormd. En een avontuur is het; ik heb er vijf minuten naar geluisterd en ik werd er meteen wagenziek van.

Jakob ondergaat het lijdzaam, maar hij vindt het niet leuk. En ik vind het ook niet leuk. Ik hou niet van de sigarettengeur die de apparatuur de speelkamer heeft binnengebracht en ik houd ook niet van de earliest adventures sound, dat ding. Op de open dag van de HvA stond ik ooit naast een trotse presentatie van de opleiding elektrotechniek, waar de studenten ook een dergelijke doos in elkaar geschroefd hadden, die iets kon. Dezelfde dommige schakelaars en lampjes op zo'n grijs gemoffeld blik. Als ik mijn zoon elektrocuteer, dan graag me een iets smaakvoller apparaat, als dat kan!

Annemarie en de mensen

2008-12-15T14:44:00.006+01:00

Jakob is aan het lezen. Op onverwachte plekken gaat zijn wijsvinger opeens naar een affiche of naar een boekenkast, en dan leest hij een woord voor, dat hem daar blijkbaar fascineert. Het blijft vooralsnog bij de fascinatie voor letters en de logica van klank; hij toont geen interesse in (nieuwe) verhalen. Ik twijfel er ook aan of hij van de verhalen die hem keer op keer worden voorgelezen iets begrijpt.

Vandaag heb ik het verhaal dat hij graag keer op keer zelf vertelt in steno trachten bij te houden. Het is nogal een lang verhaal: het verhaal van Annemarie en de mensen. Ik wil van dat verhaal een boek maken, want misschien wil hij dat boek wel zelf lezen. Het wordt een boek in liggend A4, zoals hij het papier draait als hij een tekening maakt; links komen de illustraties en rechts de tekst. Jakobs tekst is nu 22 pagina's lang, dus het boek wordt (minstens) 44 pagina's dik. De illustratie (bovenaan) hoort bij pagina 27 en 28 van het boek.

Toen was het Marjoleins beurt. Hap! Ze pakte van Kai en Marc allebei hun kruintjes. 'Au!' riepen Kai en Marc, 'wil je ze terugtoveren?'

'Maar, dan moet jullie eerst de koeien tellen, hoeveel er in de stal zitten.'

Marjolein bleef boven, terwijl Kai en Marc naar de stal gingen.

'1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 60, 61, 62, 63, 64, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 72, 73, 74, 75, 76, 77, 78, 79, 80, 81, 82, 83, 84, 85, 86, 87, 88, 89, 90, 91, 92, 93, 94, 95, 96, 97, 98, 99, 100, 101, 102, 103, 104, 105, 106, 107, 108, 109, 110, 111, 112, 113, 114, 115, 116, 117, 118.'

Toen gingen Kai en Marc weer naar boven. Woet! Daar hadden ze hun kruintjes terug.

(klik op de tekening voor een vergroting)

beloften

2008-12-14T22:56:00.009+01:00

Ik ben er nogal vol van, van dat co-counselen. Laat ik er maar vanuit gaan dat de volte nu op mijn hoogtepunt is, en dat die weer afzwakt, als ik weer ouder word. Àls mijn gedachten afdwalen, dwalen ze naar onbegrensde mogelijkheden, die het co-counselen belooft en waarvan de contouren zich aftekenen.

Het counselen belooft bijvoorbeeld dat het kennis en vaardigheden vrijmaakt die ondergesneeuwd waren geraakt door pijn. Dat alle dingen die je ooit, op wat voor manier dan ook, kon of geleerd hebt, weer opgefrist kunnen worden. Ook de dingen die je alleen leerde voor het proefwerk, ze zijn er nog: durch-für-ohne-um en ook die rijtjes van de aardrijkskunde. Dat mijn neef Marten, die als vierjarige Turks sprak en daarvan nu geen woord meer weet, opeens in Ankara zijn zegje kan doen! En dat ikzelf weer scherp ga zien zonder bril, net als vroeger.

Want het is een sekte, hoor, daar kun je gerust vanuit gaan. Ik word er langzaam en gedwee door opgeslokt. In Amsterdam liep ik altijd met een boog om het Scientology-gebouw heen, omdat ze je daar in hun klauwen konden krijgen. Wees erop voorbereid dat ik door de co-counseling binnenkort onuitstaanbaar verlicht ben. Ik fantaseer nu bijvoorbeeld om mij maximaal te onttrekken aan de economie. Zo wil ik dat aan gaan pakken: van de overwaarde van het Amsterdamse huis koop ik een huisje in het Nederlandstalige maar verder Duitse Leer, ik bouw zelf een warmte-kracht-koppeling in de kelder, alle verzekeringen gaan eruit, tandenborstels, kleren en zeep vraag ik voor Sinterklaas en voor mijn verjaardag, ik neem een geit op mijn erf en een groentetuin, het fordje laat ik rijden op methaan uit eigen riool en verder doe ik alleen nog vrijwilligerswerk. Heerlijk.

discipline (1)

2008-12-13T17:05:00.005+01:00

Gisteren was Lucie een onderaardse vulkaan van ontevredenheid. Tot half acht 's avonds heb ik haar aangehoord, maar daarna had ik er genoeg van. Zeker, omdat haar eerste aardschokken afgelopen maandag al te horen waren en Ursula dit weekend in Utrecht is. Ik viel uit: 'Lucie, als jij morgen nog steeds zo ontevreden doet, dan gaan wij enorme ruzie krijgen', en toen kwam de lava.

Lucie verstopt zich voor ons, als ze boos en verdrietig is. Maar Ursula heeft haar vastgehouden, terwijl Lucie zich probeerde los te wurmen. Die worsteling duurde ongeveer 40 minuten; maar toen het klaar was was haar humeur volledig opgeklaard. In de nabeschouwing hebben Ursula en ik bedacht dat Lucie ook een deel van ons speelprogramma verdient. Hoeveel precies, dat moet nog blijken, maar vanaf volgende week ga ik ook met Lucie de speelkamer in.

Of eigenlijk ben ik vandaag al begonnen. Toen iedereen wakker en aangekleed was, hebben we in overleg een speelschema gemaakt voor de dag; een planning op de minuut nauwkeurig: volledige aandacht van Rik voor Jakob, volledige aandacht van Rik voor Lucie; volledige aandacht van Rik voor Jakob en Lucie en volledige aandacht van Rik voor zichzelf. Er kwamen nog een schoonmoeder een een oudtante aan de deur, en toen het van Jakob en Lucie mocht, liet ik ze binnen. Na mijn volledige aandacht voor de twee dames moest ik het schema aanpassen, maar verdorie, wat een helderheid schept dat: een schema.

blauwders (1)

2008-12-12T18:39:00.007+01:00

Die man op de foto is Roger Daltrey, de leadzanger van the Who. Ik ken de muziek van the Who niet, eigenlijk, maar ik lees op wikipedia dat het de eerste counsel-band ter wereld is: een grote hoeveelheid fans keek liefdevol toe hoe zij woedend hun gitaren en drumstellen aan stukken sloegen. Ik heb één optreden van de the Who uit mijn ooghoeken gezien, drie jaar geleden op de televisie tijdens Live Eight.

Counselen houdt je jong: moet je zijn tanden in zijn 64-jarige mond eens zien! En al dat haar, dat hij nog op zijn kop heeft. Terwijl ik in 2005 dacht, dat het aan die blauwe bril lag. Roger Daltrey is de reden waarom ik blauwe glazen in mijn bril heb.

Enkele maanden geleden begon Jakob op een fictief lichaamsdeel te jagen dat hij blouders noemde. Later kwam ik erachter dat blouders ter hoogte van mijn ogen zitten en dat ik ze heb, maar Ursula niet. Vanmorgen vond ik in de donkere slaapkamer mijn bril niet, dus zette ik die van Ursula op: hetzelfde montuur, maar kleurloze glazen. Toen ik Jakob later begroette, zei hij: 'Pappa is zijn blouders kwijt!' Het zijn dus geen blouders, maar blauwders.

Een mening formuleren, dat is op het moment één van Jakobs leerdoelen. Ik vroeg: 'Vind je mij leuker met of zonder blauwders?'

'Zonder blauwders', zei Jakob.

ik kan het niet!

2008-12-11T13:45:00.005+01:00

Bij het betreden van de speelkamer valt Jakobs blik op de ruïne van het van kapla gebouwde huisje van Annemarie. Hij schreeuwt: 'Neeeeee! Het huisje mag niet kapot! Dat vind ik niet goed!'

Dit is het begin van een ontlading. Het is mooi, als er een huisje kapot is, want dat geeft Jakob de gelegenheid om flink te keer te gaan. De kwaadheid en het verdriet om de ruïne van Annemarie's huis keert bijna dagelijks terug. Zodra hij daar kwaad en verdrietig over is, is alleen het instort-geluid 'boem!' al genoeg om hem de kwaadheid en het verdriet echt te laten voelen. Maar waarom hij nou zo boos en droef is, dat weet ik eigenlijk niet.

Gelukkig vertelt hij 't me zelf: 'Zo kan ik niet vertellen!' Mijn counsel-meester benadrukte dat het altijd goed is om slechte gedachten die iemand over zichzelf heeft, te ontkennen, dus ik zeg: 'Jakob, je kunt het wel.'

Jakob verkrampt. Hij trapt met zijn voeten, hij slaat mij langdurig in mijn gezicht (ik heb daarvoor mijn bril vast afgezet), werpt zich met gebalde vuisten achterover en schreeuwt: 'Neeeee! Ik kan het niet! Ik kan het niet Ik ben niet knap! (etc)'

En het spijt me zo voor hem dat hij zo vaak heeft gehoord wat hij niet kan. Verdorie, hij is het zelf gaan geloven.

helemaal mezelf

2008-12-10T13:02:00.008+01:00

Ik heb de handleiding bij de oudercursus van Anneke Groot meegegeven aan Jakobs nieuwe speelster Alina. Vooraf stond ik erin te bladeren om te bedenken welke delen het handigste zijn om als eerste te lezen en ik stuitte op een brief aan spelers geschreven door Hella de Vries. Iets in haar brief raakte me zozeer, dat ik weer even stond te snotteren. Ik geloof dat het haar opmerking was, dat spelen je de unieke gelegenheid biedt om helemaal jezelf te zijn. Helemaal jezelf, in de zin dat er niets anders van je verwacht wordt dan dat je helemaal jezelf bent. En nu pas begint het muntje bij mij te vallen: het is de bedoeling dat ik helemaal mezelf ben. Ik herhaal het nog maar een keer, omdat ik het dan misschien ga geloven.

Als ik helemaal mezelf ben, dan zaai ik verwarring, want dat vind ik leuk. Best interessant om eens uit te zoeken waarom ik zo graag verwarring zaai, maar daar gaat het nu niet om. Twee uur lang authentiek verwarring zaaien met mijn zoon, verdorie, dat is leuk zeg! Twee scènes uit het hapje-spel:

1. Jakob (wijst naar het huis): 'Wat is dat?'

Rik: 'Een fiets!'

Jakob: 'Nee! Dat is een huis!'

2. Jakob: 'En het derde dier [dat je moet nadoen] is een walvis'

Rik: 'Hiii-a! Hiiii-a!'

Jakob: 'Nee! Een walvis balkt niet! Een walvis zingt!'

Rik: 'Oja? Zo:' (zingt): 'O, sabbere-josiaan, sabberejee-holadi-jadi-josiaan?'

Jakob: 'Ja.'

smaakvol ontladen

2008-12-09T22:19:00.005+01:00

Iemand uit mijn counsel-klas verwoordde het als volgt: 'Hè, het is een stuk vermakelijker dan een verjaardagspartijtje.' Hij of zij (ik heb een soort biechtgeheim, als deelnemer van zo'n klas, dus ik doe mijn best om 'iemand' niet traceerbaar te maken) doelde op de gebeurtenissen in de klas zelf: de verhalen, het grienen, het schreeuwen, het lachen.

Maar wie echt kostelijk is om mee te maken, in ontlading, is Ursula. Daar kan ik voor gaan zitten en ik krijg een oudejaarsconference te zien die zo authentiek, eloquent en grappig is dat ik het altijd jammer vind dat het weer voorbij is. Als Ursula ongeremd gaat praten heeft ze een ongelofelijke woordenschat, die ze zo adequaat kan toepassen dat het lijkt alsof ze een script aan het voorlezen is. Haar vergelijkingen zijn treffend, haar observaties zijn raak haar woordkeuze is geniaal.

Ursula maakt zich zorgen over een toekomstige professionele carrière. Alleen maar lullen, dat is genoeg, volgens mij.

waarom? (2)

2008-12-09T21:56:00.003+01:00

Waarom-vragen zijn zo leuk om te oefenen. We hebben van de waarom-vragen nog nooit een leerdoel gemaakt, maar zowel Ursula als ik zijn vast zelf enorme waarom-kinderen geweest, dus doen we in de speelkamer ook maar steeds waarom-vragen. Jakob heeft die al heel vaak en ijverig herhaald en er heel voorzichtig mee gevarieerd.

Bij het hapje-spel stelt hij tegenwoordig reeksen van vragen: wie-, wat- hoeveel- en waarom- vragen. Hij ijsbeert daarbij met een wijsvinger in de lucht, in diepe concentratie bezig met de formulering. Het antwoord dat wij geven op zijn vragen doet er meestal niet toe.

Jakob: 'Welke letter begint de kleur ballon?'

Rik: 'Annemarie.'

Jakob: 'Ja.'

Het kan de inbreng van de vier spelers zijn (Thalia, Anita, Mary-Anne en Alina) maar vandaag in de tuin had ik een verbijsterende conversatie met Jakob:

Jakob: 'Waarom staat het water in de sloot zo hoog?'

Rik: 'Omdat het niet kan weglopen?'

Jakob: 'Nee!'

Rik: 'Nee?!? O? Waarom dàn?'

Jakob: 'Omdat het geregend heeft.'

lezen en schrijven

2008-12-08T18:55:00.005+01:00

Bij het hapje-spel droeg ik Jakob achteloos op: '(...) , maar dan moet je éérst pet schrijven', en ik gaf hem een krijtje. En dat deed hij toen, op de vloer van de schuur. En zodra de kans zich voordeed, gaf hij mij de opdracht om Joy, telefoonbotje en steen te schrijven. Ik deed dat uiteraard, met krijt op de achterkant van het huis, onder de gevelsteen.

Later wilde Jakob het lees-spel doen. Het lees-spel bestaat uit een lottokaart waarop woorden met passende plaatjes staan, diezelfde woorden met plaatjes op kaartjes en de losse woorden zonder plaatjes. Ursula beschreef op 27 november al hoe leuk Jakob het vindt om een kaartje vast te houden en het woord dat hij leest anders te zeggen: 'Wie heeft er oek?'

Nou, dat kan ik ook wel. Ik toon hem het kaartje van de beer (zonder plaatje) en zeg: 'Wie heeft er peer?'

Jakob: 'Nee! Dat is beer!' (pakt het kaartje van het schaap) 'Wie heeft er winkelboek?'

slecht gevoel

2008-12-07T22:24:00.006+01:00

Groningen, wat ben jij modderig. Soms, als ik fiets en naar jouw eindeloze horizon kijk, raak ik met mijn wiel van het smalle asfalt. Dan weet je wel, waarom je op de fiets in Groningen niet naar de eindeloze horizon moet kijken.

En och, wat ben je koud. De laatste week stond er oostenwind op de zijgevel waarachter ook de speelkamer is ingericht, in een oude slaapkamer. Ik heb er nooit over nagedacht dat er een risico zit in het aanleggen van een speelkamer in een voormalige Groningse slaapkamer, waar het volgens het bouwbesluit echt niet warmer hoeft te zijn dan 18 graden. Voordat de slaapkamer een slaapkamer was, was het een schuur; door de enkelsteens muur dampt de kou naar binnen.

En allemachtig, wat voelde ik mij slecht vandaag! Dat gevoel zat midden in mijn buik: opgejaagdheid en gespannenheid. Door voor mezelf besluiten dat ik helemaal goed ben, ging het gevoel niet weg. Maar in een sessie waarin Ursula dat tegen mij zei, perste ik het eruit, met tranen. Het voelt net alsof ik aan het overgeven ben. Maar het slechte gevoel verdwijnt, echt. Net of je aan het overgeven bent, dus.

Golden House

2008-12-06T20:11:00.007+01:00

Een oefening die wij dagelijks tijdens het diner doen heet 'pareltjes'. Iedereen aan tafel vertelt dan wat voor leuks hij of zij heeft meegemaakt. Eerlijk gezegd kan ik het woord pareltje zonder ironie niet uit mijn bek krijgen, maar gelukkig voelt Lucie dat haarfijn aan, dus die heeft daarvan gemaakt: 'Pareltjes doentjes?'

Vanavond aten we bij Chinees - Indisch - Thais restaurant "Golden House", waarvan het eten precies zo is als ik me bij de naam van het restaurant voorstel. In mijn familie gaat men sinds de jaren '50 naar restaurants. Of eigenlijk, naar 'de Chinees'. Mijn opa pleegde daar hardop te bidden.

Toen de bami en nasi goreng en de kindermenu's met knakworstjes waren opgediend zei ik: 'Pareltjes doen?' En Lucie, terwijl ze van enige hoogte mayonaise uit een zakje op haar bord liet vallen juichte: 'Jaaah!'

Dat was mijn pareltje.

het zoekgeraakte gedicht

2008-12-05T22:37:00.008+01:00

De Sint had één kado voor mij, waarop hij twee gedichten geplakt had. Eén daarvan zag ik over het hoofd, en dat was toch wel een sleutelgedicht - van mijn moeder -. Toen het avondje voorbij was dook het gedicht alsnog op. Het gedicht gaat als volgt:

Ontladen is het toverwoord,

Dat rondzoemt in Groningen noord.

Is er was? Zit je iets dwars?

Laat je gaan! Met veel geknars!

't Is niet goed om het in te houden.

Kom op ermee, niet dat benauwde.

Als de remmen los zijn, moet je weten,

Kun je je ellende wel vergeten.

Dus, ga maar lekker gapen man.

En huilen, daar word je beter van.

En na die mens'lijke bui van regen,

Kun je er weer een beetje tegen.

Dan ga je nog een beetje yoga doen,

En je bent weer even fris als een hoen.

Sint vindt je prima zoals je bent,

Voor hem ben jij een lieve vent.

Sint

liedje

2008-12-04T11:19:00.004+01:00

Op 9 november liet ik hier het lied 'B met 'n A, ba!' zien en ik beschreef ook hoe Jakob daarop in één dag al nieuwe varianten bedacht had. Hij is daar in de laatste maand niet mee gestopt; het lijkt alsof hij het liedje gebruikt om zijn korte geheugen te trainen.

Eerst zingt hij een moeilijk variant, bijvoorbeeld:

'B met 'n Z, bet! B met 'n F, bef! B met 'n X, bix, bet-bef-bix' (etc). Dit liedje wordt nog langer, maar de volgorde bet-bef-bix houdt hij netjes aan, met veel denkwerk.

Als hij zichzelf vier van zulke moeilijke exercities heeft opgelegd, dan is het tijd voor ontspanning. Die gaat zo:

'B met 'n A, ba! B met 'n A, ba! B met 'n A, ba, ba-ba-ba' (etc)

nog een blog

2008-12-03T23:47:00.007+01:00

Dat bloggen, ik vind dat nogal leuk. Het is, alsof je elke dag een ingezonden brief aan de krant stuurt, en dat die nog gepubliceerd wordt ook. Het internet, het is inderdaad net je eigen televisiezender.

Sinds enige tijd is er een tweede blog van mijn hand: 'Dutch Comfort' heet het. Ik heb met Ursula afgesproken dat zij meteen laat weten als ze merkt dat deze nieuwe hobby het hoofddoel van ons leven in Rasquert doorkruist. Het ritme waarop ik mik is 5x per week publiceren op dutchcomfort.blogspot.com.

In mijn nieuwe blog verken ik mijn toekomstige leven: een leven met de installatie-techniek. Hoe dat leven eruit ziet, daar heb ik nog geen idee van, maar iets met warmte en energie, totaal fascinerend vind ik dat. Dus wie nog niet genoeg heeft één keer per dag Rik Almekinders, kan nu aan zijn trekken komen.

empathie

2008-12-02T15:53:00.001+01:00

Met de 'Sally-Anne' test, die ik op 27 november beschreef, kun je bij kleine kinderen (dus niet bij grote lummels zoals ik) schatten of ze één van de kenmerken van autisme hebben. Dat kenmerk noem ik voor het vermogen om andermans gedachten te raden. Maar je kunt het kind natuurlijk ook gewoon observeren. Dit zijn twee observaties van vandaag:

Jakob zegt: 'Pappa was met Hans in Duitsland. Pappa is weer thuis en Hans is in Hilversum, bij Elly. Elly is blij dat Hans weer in Hilversum is. Elly wil niet alleen zijn.'

Later, aan tafel, smeer ik een beschuit en zodra ik de eerste hap heb genomen komt Jakob glunderend van zijn stoel en naar mij toe om te vragen: 'Kai's motor doet ... ?' (Sinds enkele weken rijden Jakobs Amsterdamse fantasievrienden op fantasiemotors; elke vriend heeft zijn eigen motorgeluid. Kai's motorgeluid is een zachte mondscheet (sorry, Kai).) Ik kauw en slik snel, want met een beschuit in je mond is het heel lastig om een zachte mondscheet te doen. Als ik Kai's motorgeluid doe, ik Jakob niet bijzonder verrukt, dat is hij pas als ik wéér een hap van mijn beschuit genomen heb, want dan kan hij weer zeggen: 'Kai's motor doet ... ?' Zou hij kruimels om zijn oren nog grappiger vinden dan het toch al heel grappige geluid van Kai's motor?

Bremen (2)

2008-12-01T16:18:00.006+01:00

Deze Henry Miller-achtige kop is de enige afbeelding die ik van Harvey Jackins kan vinden. Harvey Jackins is de uitvinder van co-counseling. Hij schrijft in Het Menselijke Aan De Mens: 'In de geschiedenis en in de samenleving van de mens zien we onmiskenbaar een aanzet tot steeds grotere rationaliteit, hoe ongelijkmatig deze ook is.' Met andere woorden: de jeugd van tegenwoordig, die doet het alweer een stukje beter dan hoe wij het zelf destijds deden.

En inderdaad, het was mij ook al wel eens opgevallen, dat de prille twintigers van wie ik op de HTS de docent was, zo openhartig waren, en sociaal-intelligent. Ik las Harvey Jackins in de trein op de terugweg uit Duitsland.

In Bremen kwamen Hans en ik steeds weer terug in de buurt rond het Götheplatz: grote fin-de-siècle huizen die in allerlei kleuren beschilderd zijn. Waar stokrozen tussen de tegels groeien en waar oud en jong en Über- en Untermensch vriendschappelijk optrekken. Deze buurt werd gedragen door de mensen die mijn studenten zouden kunnen zijn. Hier lijkt de stad gelukkig.

Bremen (1)

2008-11-28T22:35:00.005+01:00

Op zaterdag 29 november en op zondag 30 november ben ik met Hans, mijn vader, in Bremen. Ik zal op die dagen vermoedelijk niks over Jakob in Rasquert schrijven.

Nintendo

2008-11-28T21:08:00.003+01:00

Twee weken voor Sinterklaas kwam ik met Lucie te spreken over haar spaarpot. Ze krijgt ongeveer anderhalf jaar zakgeld, tenminste, als we dat niet vergeten. Tot ze zes was kreeg ze zestig cent per week. Op mysterieuze wijze was dat bedrag al aangegroeid tot 47 euro. 'Misschien kun je daarvan de Mario Bros kopen, die je zo graag hebben wilt', zei ik en dat hebben we meteen gedaan, met bol.com.

Echt een grandioos spel, Mario Bros. Echt het enige nadeel is dat Lucie zit te vloeken als een !!!*%%$$!! tijdens het spelen. Verder is het grappig, evident goed voor alle hersenhelften, bevorderend voor de sociale gezinsinteractie en voor samen met vrienden. Lucie krijgt elke dag vrienden en vriendinnen over, omdat Mario ook uitzendt op andermans Nintendo.

Ik sta echt versteld hoe krachtig de zender van Mario Bros is. Vandaag sprak ik Signi, Clinge's moeder. Zij was de eerste moeder die ik zonder afschuw over Nintendo hoorde spreken.

Snuffeltje

2008-11-28T20:24:00.007+01:00

In Jakobs speelgoedkast staat een spel dat hier de dierenlotto heet. Bij dit spel hoort een cd, waarop je de geluiden kunt horen zijn die walvissen, toekans, ratelslangen en tortelduiven maken. Tijdens het hapje-spel geeft Jakob zijn tegenspeler graag de opdracht om een dier van de dierenlotto na te doen. Hij kan zelf bijvoorbeeld ook zeer naturel een pinguïn en een hert nadoen.

Vandaag vroeg hij mij om een konijn na te doen. Mij is altijd verteld dat konijnen geen geluid maken, en dat er in de dierenlotto geen konijn voorkomt, bevestigt dat verhaal. Het enige konijn dat werkelijk indruk op Jakob gemaakt heeft was Snuffeltje, na vorige zomer enkele maanden Lucie's huisdier. Snuffeltje lag na een stormachtige nacht dood op ons terras.

'Hoe moet dat, een konijn nadoen?' vroeg ik.

'Begraven', zei Jakob.

Sally en Anne

2008-11-27T11:14:00.006+01:00

Met de 'Sally-Anne' test kun je meten of je autisme hebt of niet. Het is een verhaaltje over de schattige Sally en de geniepige Anne. Het verhaaltje gaat zo: Sally stopt haar pop in een mandje en gaat weg. Anne haalt, als Sally weg is, de pop uit het mandje en stopt die in een doos. Sally komt terug. Nu komt de test: waar denk JIJ dat Sally gaat zoeken?

Mensen met autisme denken dat Sally in de doos gaat zoeken. Mijn verklaring is dat autisten zich niet kunnen voorstellen dat anderen (Sally) iets niet weten wat zijzelf (Anne) wel weten.

Autisme is óók een erfelijke aandoening. En door Jakob heb ik uiteraard over mijn eigen score op de 'Sally-Anne' test nagedacht. Door bijna veertig jaar ervaring begrijp ik inmiddels Sally's perspectief (ze kijkt natuurlijk in het mandje!!), maar de vraag is of ik me kan voorstellen dat anderen iets niet weten wat ik zelf wel weet.

Op 24 november schreef ik hier in het stukje 'stoeien', als een spannend verslag van een bokswedstrijd. Ik vergat erbij te zeggen dat de manier waarop ik met mijn dochter stoei echt niet een spannende bokswedstrijd is; ik houd mij zeer netjes aan de worstelregels van Lawrence Cohen (Spelend Opvoeden). Sorry, oma's, opa's en andere betrokkenen, voor deze stoerdoenerij. Ik kon me niet voorstellen dat jullie dat niet wisten dat ik die worstelregels hanteer.

Jetta Kleinsma

2008-11-26T14:33:00.003+01:00

Ik was nogal ontroerd toen ik Jetta Kleinsma gisteren op de voorpagina van elke krant zag staan, terwijl ze achterop haar tandem bij Balkenende arriveert. Jetta Kleinsma was het contactpersoon van de Haagse buurt waar wij woonden.

Zij was, met burgemeester Deetman, de enige van wie ik de reputatie kende, van de Haagse bestuurders. Ik zag haar een keer uit een taxi strompelen. Ik verbeeldde me dat ze niet alleen spastische benen had, maar ook een spastisch gezicht. Ik gruwde van al haar blijheid. 'Mens, je bent spastisch! Wees eens niet zo blij!' dacht ik dan.

Interessant, hoe haar kracht en energie mijn irritatie opwekte. Diezelfde kracht en energie waarmee ze een reputatie verwierf, vrolijk kan zijn binnen de zelfmoordpartij PvdA, haar spasme oversteeg en staatssecretaris werd. Wat me nu ontroert.

waarom?

2008-11-25T21:15:00.004+01:00

De echte wereld komt hier Jakobs leven ook binnen via de openbare bibliotheek. Vorige week vrijdag was ik met Ursula meegegaan om te helpen kiezen. Ik ben in de wereld van het kinderboek tamelijk stuurloos, dus ik rukte zomaar wat uit een bak, omdat de plaatjes me aanstonden. Onder andere 'Balotje en de beren', van Yvonne Jagtenberg (ongenummerd).

Als we midden in het boek zijn aangeland heeft Balotje zo veel beren gekregen dat ze zelf niet meer in haar bed past. Ze besluit haar beren te gaan weggeven. Ze stapt op haar oom Ben af (in een café, leid ik uit de tekening af). Yvonne Jagtenberg schrijft: 'Dan gaat Balotje met de beren naar oom Ben. 'Ik slaap liever alleen,' zegt hij. 'En ik heb al zoveel vrienden. Morgen ben ik jarig en dan komen ze allemaal.'

In stadium 4 van de ontwikkelingslijst kan Jakob antwoord geven op waarom-vragen.

'Waarom gaat Balotje naar oom Ben?'

'Wil oom Ben de beren hebben?'

'Waarom wil oom Ben de beren niet hebben?'

'Waarom slaapt oom Ben liever alleen?'

'Wie komen er morgen? En waarom?'

'Waarom vertelt oom Ben dat hij jarig is?'

Balotje is een beetje een te moeilijk boekje.

ik ben nergens bang voor

2008-11-24T22:13:00.000+01:00

Verleden woensdag vroeg mijn co-counsel meester Paul-san mij recht op de man af: 'Waar ben jij nou bang voor, Rik?', en ik kreeg vijf minuten om daar een gooi naar te doen.

Een afgehakt paardenhoofd in bed, op de ADO-tribune met een Ajax-vlag, een tandartsboor die uitschiet. Ik kon niks verzinnen, waar ik ter plaatse eens van moest rillen.

Volgens de counseltheorie kan ik Jakob niet helpen met de angsten die hij uitstaat, zolang ikzelf mijn eigen angsten niet onder ogen heb gezien en heb (her)beleefd. En het is waar: mijn thermostaat voor angst staat niet goed afgesteld. Ik ben hardnekkig onbang als er gevaarlijke mensen (onder de speed, met een burqa en een mes) in de buurt zijn.

Vanavond heb ik er in co-counselverband een half uur aan besteed, aan mijn angst. Mijn eigen kind uit het raam laten vallen, natte draadjes in het spookhuis, een dreigbrief. Maar nee, ik kan het niet herbeleven. Wie maakt mij bang?

illustratie: Goscinny en Uderzo, uit Asterix en de Noormannen, 1967

stoeien

2008-11-24T18:47:00.000+01:00

In augustus begon ik dagelijks met Lucie te stoeien, om haar sterk te maken. Lucie heeft veel aanleg, dus vanaf september was 'vechten' als woord beter van toepassing op wat we deden. In oktober begon ik Jakob een beetje te duwen, om hem ook sterker te maken. Dat was de maand waarin Lucie Nino en Nina met mij wilde spelen. Sinds begin november speel ik met Jakob het platdruk-spel (waarbij ik hem platdruk op bed en hij zich losworstelt) en sinds ongeveer twee weken doet Lucie daaraan mee. Zij treedt op als grote zus. Zij trekt mij van haar hulpeloze broertje af en houdt mij tegen, terwijl ze roept:' Ontsnappen, Jakob! Ontsnappen!' Ik moet op twee standen stoeien: mild voor Jakob en een tandje harder voor Lucie. Vaak moet Jakob wenen, als een klap die vader en dochter uitwisselen per ongeluk bij hem terecht komt.

Afgelopen vrijdag vouwde ik Lucie op en toen begon zij te huilen. Langer dan ik van haar gewend ben. Bij de dokter bleek dat ik haar knieband heb gescheurd. Tot 7 december loopt ze op krukken.

belevenissen

2008-11-23T16:54:00.000+01:00

Jakob raakt vertrouwd met op visite gaan. Gisteren kwam Sinterklaas op visite in de gemeente Baflo, in een met kadootjes opgetuigd kruisertje over de Rasquerdermaar. Vanmorgen waren we op visite bij de buren, met een kado voor een jarig gezinslid en vanmiddag brachten we Lucie naar het feestje van een klasgenoot. Jakob droeg het kadootje, want Lucie loopt momenteel op krukken.

Jakob ziet veel nieuwe gezichten. Nieuwe mensen, die hij recht in de ogen kijkt. Soms vraagt hij: 'hoe heet jij?' Weer thuis vraagt hij om papier en stiften om zijn belevenissen te verwerken. Hij snijdt een oud thema aan: kadootje. En hij pakt ze ook uit.

als een lekke brandspuit

2008-11-22T21:22:00.000+01:00

Lucie: 'Pappa, waarom tekent Jakob nooit plassende koeien?'

Rik: 'Vraag dat maar aan hem!'

Lucie: 'Jakob, moet de koe niet plassen?'

(Jakob pakt een groene stift.)

Lucie: 'Wat is dat, Jakob?'

Jakob: 'Een piemeltje.'

kapla

2008-11-21T20:20:00.000+01:00

Kapla staat voor Kabouter Plankjes. Kapla is uitgevonden door hoofdkabouter Tom van der Bruggen ('créateur de Kapla'). Elk kabouterplankje is precies 117,5 mm lang, 23,5 mm breed en 7,8 mm hoog. Kabouterplankjes zijn, na het dekblad van een Stradivarius, het duurste vurenhout dat er is: op marktplaats doet een doos kapla (12,5 kg) 200 euro. Op marktplaats vind je overigens ook de piraterij van kupla en bopla.

Zo simpel als het is, ik vind 200 exact identieke kabouterplankjes in een grote doos erg mooi. Ik moest even wennen aan de kleine doosjes (40 stuks), in gebeitst hout, maar ook die geven een smaakvol accent. Mooi doosje ook weer. Onderin die doosjes zit een briefje: 'bevat inslikbare, kleine onderdelen'. Mooi briefje.

Een collega bij Product Design in Amsterdam handelde in retro speelgoed. Een Lamborghini LM002 van Kyosho, die zij op een rommelmarkt kocht voor 5 euro, verkocht ze voor het honderdvoudige door, vooral vanwege de originele doos, waarin de modelauto nog zat. En met alle boekjes erbij; de tijd had stilgestaan. Smetteloos, ongebruikt speelgoed.

Jakob vindt de gekleurde kapla ook mooi, maar mist nog enkele kleuren. Gelukkig heeft Jakob stiften, zodat er nu niet alleen blauwe en rode, maar ook groene, zwarte, roze, oranje, gele en bruine kapla is.

epd

2008-11-20T11:09:00.000+01:00

In een ongeadresseerde envelop ligt al enkele weken op actie van ons te wachten: het bezwaarformulier tegen het uitwisselen van medische gegevens via het epd. Ik heb er geen bezwaar tegen dat mijn medische gegevens worden uitgewisseld en ook die van Lucie mogen uitgewisseld worden. Toe maar, wissel maar uit! Hup-hup!

Alleen die van Jakob, die wil ik liever niet uitgewisseld hebben. Jakob heeft een enorm dossier, waaruit Ursula, voor alles wat van Rijkswege goed gevonden wordt voor Jakob, kopieën kan maken. Ogenschijnlijk is het makkelijker als dat dossier toegankelijker is: scheelt Ursula werk.

Maar kijk eens naar deze 'huisarts' uit de begeleidende brochure bij het bezwaarformulier. Hij leest, hij interpreteert. Hij denkt er het zijne van.

Tot nu toe heeft Ursula, door de juiste strategische keuzes te maken bij het kopiëren, de zorg rond Jakob precies zo weten te organiseren als wij het graag willen hebben. Het is veel werk, maar we geven dat niet uit handen.